Перейти к содержанию

Денталабги алвеолариябги эйективиял стопал

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал
(«Алвеоларияб эйективияб стоп» гьумералдаса гьанибе буссинабуна)
Алвеоларияб эйективияб стоп
tʼ
Аудио
Кодификация
Рижа (децимал)t​ť
Юникод (hex)U+0074 U+0165
X-SAMPAt_>
Денталаб эйективияб стоп
t̪ʼ
Кодификация
Рижа (децимал)t​̪​ť
Юникод (hex)U+0074 U+032A U+0165
X-SAMPAt_d_>
Лабиаллъараб
tʷʼ

Алвеоларияб ва денталаб эйективиял стопал руго рагьукъал гьаркьазул тайпаби, жал гъугъаллъун хъвалел ва абулел мукъулукъалъусан егрессивияб хӀухьвелчвахудалъун. Интернационалаб фонетикияб алфабеталда эйективал рихьизарула "модиикатаб апострофалъ" ⟨ʼ⟩,[1] гьанибго гӀадин.

Ружби

[хисизабизе | код хисизабизе]

Алвеоларияб эйективалъул ружбии:

  • Элъул абул куц буго окклусивияб, эб бахъула хӀухьел чвахиялъе гьаркьил нухда обструкция (квалквал) лӀугьун. Рагьукъаб кӀалзулаб букӀиналъ, магӀарзухъан ин гьечӀеб, хӀухьел чвахи тӀобан къала, ва рагьукъаб гьаракь букӀуна плозивлъун (кьвагьун абулеб).
  • [tʼ] гьаркьил буго ункъго спецификияб вариант:
    • Денталаб, эб абула мацӀалзул тӀогь яги бал тӀасиял цабзазда хъван, эзда рекъон апикалаб ва ламиналаб.
    • Денти-алвеоларияб, жиб абулаго мацӀалзул бал алвеоларияб агӀида хъвалеб, ва мацӀалзул тӀогь тасиял цабзазда цулеб.
    • Алвеоларияб, эб бахъулаго мацӀалзул тӀогь яги бал цула алвеоларияб агӀида, гьелда рекъон апикалаб ва ламиналаб.
    • Посталвеоларияб, эб бахъулаго мацӀалзул тӀогь яги бал цула алвеоларияб агӀидаса нахъегӀан, гьелда рекъон апикалаб яги ламиналаб.
  • Элъул фонация буго гъугъаб: эб бахъула гьаркьил рухьадазул сороди гьечӀого.
  • Эб буго кӀалзул рагьукъаб: эб бахъулаго хӀухьел къватӀибе бачӀуна цохӀо кӀалдисан.
  • Эб буго централаб рагьукъаб: бахъулаго хӀухьалил чвахъи уна битӀун мацӀазул централтӀасан, хьолбохъан гуреб.
  • ХӀухьел чвахул механизм буго эйективияб (глотталаб эгрессив): хӀухьел къватӀибе цула гьаркьил кьватӀел (глоттис) эххеде хӀалуцинабун.

ХӀалтӀизаби

[хисизабизе | код хисизабизе]

Денталаб яги денти-алвеоларияб

[хисизабизе | код хисизабизе]
МацӀРагӀиИФАМагӀнаБаян
Дагьало[2][t̪ʼat̪t̪a]'рас'Ламиналаб денти-алвеоларияб, алвеоларияб эйективгун контрасталда.[3]

Алвеоларияб

[хисизабизе | код хисизабизе]
МацӀРагӀиИФАМагӀнаБаянал
Авартӏул / ṭul[tʼuɫ]'тӀул'
АдигъятӀэ/i͡atḣė[jaːtʼa] (i)'хъублъи'
Амгьарጥጃ/ṭəǧǧa/t'ejah/tehǧa[tʼɨd͡ʒːa]'бече'
Аремен Ереваналъул диалект[4] տասը/t'asë [ˈtʼɑsə] 'анцӀго' Дандеккола тӀеренаб [t⁼] гьаркьие цогидал бакъаккулал диалектазда
Дагьало[2][t̺ʼirimalle]'нусиреч'Апикалаб, данде лъола денти-алвеоларияб эйективалде.[3]
Ганза[5]:95[tʼóɗó]'чӀегӀераб'
Гуржиტიტა/t'it'a[ˈtʼitʼä]'тулпан'
Гьайдаqqayttas[qʼajtʼas]'гьегь'
Гьири Гьирияб стъалы/sthaly [ˈstʼäɫɪ̈] 'цӀва'
КабардинтӀы / ţə[tʼə] (i)'куй'
Кавескарt'ǽrkse[tʼǽɾkse]'бухӀ-бухӀулеб'
Кечваtʼanta[tʼæntæ]'чед'
Мингрелტყები/t'q'ɛbi[ˈtʼqʼɛbi]'тӀом'
Навагьоyáʼátʼééh[jáʔátʼɛ́ːh] яги [jáʔátʼéːh]'ворчӀами' яги 'гьелло'хӀарпккун 'эб лъикӀ буго'[6]
Нез Персеtʼeyíitʼeyii[tʼæˈjiːtʼæjiː]'битӀараб'
Сванტჷნ/tʼən[tʼən]'къаркъала'
ХъваршисезултӀая/t'aja[tʼaja]'бортизе'
Чачантӏай / thay[tʼəj]'кьо'

Лабиаллъараб алвеоларияб

[хисизабизе | код хисизабизе]
МацӀРагӀиИФАМагӀнаБаянал
Авартӏвапи / ṭwapi[ˈtʷʼä.pɪ]'тӀвапи'

Баянал

[хисизабизе | код хисизабизе]
  1. ↑ "The International Phonetic Alphabet and the IPA Chart | International Phonetic Association". www.internationalphoneticassociation.org (мацӀ: английский). Щвей 2018-04-01.
  2. 1 2 Maddieson ва цгд. (1993), гь. 27.
  3. 1 2 Maddieson ва цгд. (1993), гьл. 27–28.
  4. ↑ Dum-Tragut (2009:17–18)
  5. ↑ Smolders, Joshua (2016). "A Phonology of Ganza" (pdf). Linguistic Discovery. 14 (1): 86–144. doi:10.1349/PS1.1537-0852.A.470. Щвей 2017-01-16.
  6. ↑ "What does "Yá'át'ééh" mean? (Navajo Greeting)". YouTube. Декембер 30, 2019. Щвей Септембер 21, 2021.

МугъчӀваял

[хисизабизе | код хисизабизе]
  • Dum-Tragut, Jasmine (2009), Armenian: Modern Eastern Armenian, Amsterdam: John Benjamins Publishing Company
  • Maddieson, Ian; Spajić, Siniša; Sands, Bonny; Ladefoged, Peter (1993), "Phonetic structures of Dahalo", Ин Maddieson, Ian (ред.), UCLA working papers in phonetics: Fieldwork studies of targeted languages, Том 84, Los Angeles: The UCLA Phonetics Laboratory Group, гьгь. 25–65

КъватӀисел регӀелал

[хисизабизе | код хисизабизе]
  • [tʼ] гьаракь бугел мацӀал PHOIBLE сайталда
  • [t̪ʼ] гьаракь бугел мацӀал PHOIBLE сайталда
  • [tʷʼ] гьаракь бугел мацӀал PHOIBLE сайталда
Босараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Денталабги_алвеолариябги_эйективиял_стопал&oldid=90974»