Унсоколо мухъ

From Wikipedia
(Redirected from Унсоколо район)
Jump to navigation Jump to search
Муниципалияб мухъ
Унсоколо мухъ
Байрахъ Герб
Байрахъ Герб
42°41′14″ с. ш. 46°51′59″ в. д.HGЯO
Пачалихъ Flag of Russia.svg Россия
Гъорлъе уна Дагъистаналде
Гъорлъе бачуна 12 муниципалияб
гІуцІи
Административияб марказ Шамилхъала
БетІер НурмухІамадов МухІамадил ГІиса
Тарих ва география
ГІуцІараб къо 1935
ГІатІилъи 559,86[3] км²
Халкъалъул къадар
Расмиял мацІал Авар ва ГІурус мацІал
Цифрабазул идентификаторал
Телефоналъул код +7 87257

Расмияб сайт
Унсоколо мухъ картаялда
Commons-logo.svg Викигъамасалад медиафайлал

Унсоколо мухъ (гІур. Унцукульский район) - Дагъистан жумгьурияталъул мухъ.

Административияб марказШамилхъала поселок.

Ракьхъвай[edit | edit source]

Мухъ ккола Дагъистаналъул централияб бутІаялда ва гьелъул гІорхъалаби цояллъун ккола: Шурагьиб, Лаваша, Хьаргаби, Хунзахъ ва Гъумбет мухъал.[4] Ракьалъул кІодолъи — 560 км².

Тарих[edit | edit source]

Унсоколо мухъ гІуцІцІана 23 январалъ 1935 соналъул, Авар округ ва Гъойсубулаялъул мухъ гІуцІцІиялъул хІасилалда.

2011 сон рикІкІуна, криминалалъул рахъалъ кутакалда хІалуцараблъун ва тІубараб мухъго рикІкІуна Дагъистаналъул цогиял мухъазда данде ккун бищун хІалуцараблъун. Чанго соналъ мухъалъул ва жумгьурияталъул хъулухъчагІазе рахІат толеб букІинчІо Ибрагьим ХІажидадаевас ва гьесул жамагІаталъ. 2009 соналъул феврал моцІалъ чІвана мухъалъул бетІер Генуса Казимбег АхІмадов, 2011 соналъул августалъ захІматго лъукъана цІияв бетІер МухІамадхІажи ТІагьиров (гьесул вас чІвана). Гьединго гьужумал гьаруна цоги-цоги хІукуматалъул хІалтІухъабазде, бизнесменазде ва къуваталъул идарабазул чагІазде.[5]. Гьебго соналъул августалъул авалалда ярагъ гьоркьоб хІалтІизабураб тунка-гІуси ккана мухъалъул кІиго кІудияб Генуб ва Унсоколо росабазул гІолохъабазда гьоркьоб, гьелъул хІасилалда чІвана анкьго чи: цо Унсоколоса, цо ЧІиркъатІаса ва щуго Генуса. Гьединго чІваразда гьоркьое ккана Генуса лъабго сон барай яс[6], чІвай-хъвеялъул би тІада бугевлъун ккола Унсоколо росдал бетІер ГІабдулмажидил МухІамад.

Халкъалъул къадар[edit | edit source]

Мухъалъул гІадамазул къадар бахуна 30 029 чиясде.

Миллияб гІуцІцІи

2010 осналъ гьабураб ТІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялда рекъон[7]:

Миллат РикІкІен,
чи
Кинабниги рикІкІеналдаса
бутІа, %
магІарулал 28 799 97,5 %
даргинал 128 0,43 %
лакал 111 0,38 %
цогиял 509 1,7 %
кинниги 29 547 100 %


Административияб бикьи[edit | edit source]

Мухъалда гъорлъе уна 12 муниципалияб гІуцІцІи:[8]

  1. Росдал бо «Балахьуни» (росаби Балахьуни, Мокъсохъ ва ШулалъутІа)
  2. Генуб
  3. ГІашилтІа
  4. Росдал бо «ГьаракIуни» (росаби ГьаракIуни, Урчиаб ва ТІаралъул-МегІер)
  5. Росдал бо «ИштІибури» (росаби ИштІибури, Колоб ва ИнкІвалитІа)
  6. Росдал бо «Майданское» (росаби Майданское ва Зирани)
  7. Рихьуни
  8. Росдал бо «Унсоколо» (росаби Унсоколо и ХинлъимитІа)
  9. ХарачІи
  10. Росдал бо «ХъахІабросо» (росаби ХъахІабросо ва Бекьилъ)
  11. ЦІатІанихъ
  12. шагьар тайпаялъул гьен (посёлок ) «Шамилхъала»

Экономика[edit | edit source]

Мухъалъул аслияб экономика бараб буго — росдал магІишаталда. мухъалда буго 4 ПКЗ, 4 колхоз, 5 совхоз ва ччугІил магІишат.

Лъай кьей ва культура[edit | edit source]

Мухъалда буго 18 школа, 11 лъималазул школалдацересел учреждениял, 2 махщалабазул школа, 1 лъималазул творчествоялъул Рукъ; 18 клуб, 20 мактаба, 3 музей, 1 театр, 12 памятник культураялъул ва тарихалъул.


Линкал[edit | edit source]

ХІужаби[edit | edit source]




тIинчI Гьаб макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо.
Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.