Нахъисеб рагьараб
| ИФА: Рагьарал | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Легенда: гургинлъичӀел • гургинлъарал |
Нахъисел рагьарал — кӀалъалел цо-цо мацӀазда ругел рагьарал гьаракьазул класс. Гьеб баян гьабулеб хасият ккола мацӀалзул бищун борхатаб бакӀ, цогидалде данде ккун, кӀалзул нахъисеб рахъалда букӀин, рагьукъал лӀугьунаго гӀадин кӀалъал нух чӀедерлъизабичӀого. Нахъисел рагьаразде гьединго цо-цо абула бецӀал рагьарал-иланги, щай гурелъул цересел рагьаразде данде ккун, гьел дагьабги бецӀго абулел рукӀиналъ.[1]
ГӀагар-нахъисел рагьарал, ялъул нахъисел хӀалуцинчӀел, унгоги, ккола нахъисел рагьаразул тайпалъун; цониги мацӀалда, лъалеб жо, данде лъоларо нахъиселги гӀагар-нахъиселги рагьарал гӀицӀго кьерлъуде балагьун.
Артикулация
[хисизабизе | код хисизабизе]Нахъисел рагьаразул артикулациялъул цоккураб категория гьечӀо, амма гьел рукӀине бегьула рорхарал рагьараллъун, мисалалъе [u] гӀадал, яги нахъе цӀцӀараллъун, мисалалъе, [ɑ] гӀадал[2].
БутӀаккун лист
[хисизабизе | код хисизабизе]Интернационалаб фонетикияб алфабеталда жидее хасал ишараби ругел цебесеб кьералъул рагьарал ккола:
- тӀасияб нахъисеб гургинлъичӀеб рагьараб [ɯ]
- тӀасияб нахъисеб гургинлъараб рагьараб [u]
- гӀагар-тӀасияб гӀагар-нахъисеб гургинлъараб рагьараб [ʊ]
- тӀад-гьоркьохъеб нахъисеб гургинлъичӀеб рагьараб [ɤ]
- тӀад-гьоркьохъеб нахъисеб гургинлъараб рагьараб [o]
- гъоркь-гьоркьохъеб нахъисеб гургинлъичӀеб рагьараб [ʌ]
- гъоркь-гьоркьохъеб нахъисеб гургинлъараб рагьараб [ɔ]
- гъоркьияб нахъисеб гургинлъичӀеб рагьараб [ɑ]
- гъоркьияб нахъисеб гургинлъараб рагьараб [ɒ]
ИФАлда гьединго руго жидее хасал ишараби гьечӀел цересел рагьарал:
- тӀасияб нахъисеб экзолабиалаб рагьараб [ɯᵝ] яги [uᵝ]
- тӀасияб нахъисеб гургинлъичӀеб рагьараб [ɯ̽] яги [ʊ̜]
- тӀасияб нахъисеб хӀалуцинчӀеб экзолабиалаб рагьараб [ɯ̽ᵝ] яги [ʊᵝ]
- тӀад-гьоркьохъеб нахъисеб экзолабиалаб рагьараб [ɤᵝ] яги [oᵝ]
- гьоркьохъеб нахъисеб гургинлъичӀеб рагьараб [ɤ̞] яги [ʌ̝]
- гьоркьохъеб нахъисеб гургинлъараб рагьараб [o̞] яги [ɔ̝]
Гьанибго гӀадин, нахъисеб кьералъул цогидал рагьаразеги бегьула транскрипция гьабизе релятивияб артикуляциялъул жал аскӀор ругел рагьаразеги хӀалтӀизарулел диакритиказул квекудалъун, мисалалъе ⟨u̞⟩, ⟨o̝⟩ яги ⟨ʊ̟⟩ гӀадал гӀагар-тӀасиял нахъисезде гӀагарал гургинлъарал рагьаразе.
Ралагье гьединго
[хисизабизе | код хисизабизе]МугъчӀваял
[хисизабизе | код хисизабизе]- ↑ Tsur, Reuven (Фебруар 1992). The Poetic Mode of Speech Perception. Duke University Press. гь. 20. ISBN 978-0-8223-1170-6.
- ↑ Scott Moisik, Ewa Czaykowska-Higgins, & John H. Esling (2012) "The Epilaryngeal Articulator: A New Conceptual Tool for Understanding Lingual-Laryngeal Contrasts"