Авар миллат бугеб территория

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал

Авар миллат бугеб территория ккола жакъа къоялъ авараз гӀумру гьабун бугеб ракь, гьеб буго Бакъбаккул Кавказалда. Аваразул гӀемерисез (киназдулго 85 %) гӀумру гьабун буго жидерго тарихияб ватӀаналда — Аваристаналда, жиб жакъасеб Дагъистаналъул бакътӀурхьун рахъалде кколеб, аваразул жеги 6 проценталъ гӀумру гьабулеб буго Россиялъул цогидал икълимаздаги. Россия тун къватӀиб гӀумру гьабун буго аваразул 9 %, аслияб къагӀидялъ ЦӀоралда (Азарбижаналъул жанубияб бакътӀерхьуда) ва Туркиялда.

Аварал ккола Дагъистаналъул киналниги 52 муниципалияб гӀуцӀиялъул 23 гӀуцӀиялда цӀикӀкӀанисеб халкълъун. Гьел гӀуцӀиязулги 14 ккола ккола аваразул тарихияб территориялъун. Гьединго аваразул тарихияб территориялъун ккола Азарбижаналда гъорлӀ бугеб ЦӀор.

Аваразул тарихиял мухъал[хисизабизе | код хисизабизе]

Аваразул тарихиял мухъазул халкъалъул къадар кьун буго 2022 соналъул 1 январалде бугеб хӀалалъ, ва дагьабги мухӀканго 2010 соналъул халкъалъул къадаралъул хъвай-хъвагӀай гьабиялда рекъон:[1][2][3][4]

цӀарбайрахъгербгӀатӀилъи
км²
халкъ
кинабниги
01.01.2020
чи
халкъ
кинабниги
14.10.2010[2]
чи
халкъ
шагьаралъулаб
14.12.2010[2]
чи (%)
гъорлӀе
бачуна
админ.
марказ
марказалъул
халкъ
14.X.2010[4]
чи.
карта
1e-06Мухъал
(муниципалиял мухъал)
1Бакълъул мухъ
(гІур. Гумбетовский район)
Coat of Arms of Gumbetovskiy rayon.jpg676,1621 280[5]220460 (0,00 %)15 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «Бакълъул мухъ»МелъелтӀа р.3314[6]Gumbetovsky district locator map.png
2Болъихъ мухъ
(гІур. Ботлихский район)
Герб Ботлихского района.gif687,9359 920[5]543220 (0,00 %)20 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «Болъихъ мухъ»Болъихъ р.11 944[5]Botlikhsky district locator map.png
3ГӀахьвахъ мухъ
(гІур. Ахвахский район)
Coat of arms of Ahvahsky area.png196,8724 448[5]220140 (0,00 %)13 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «ГӀахьвахъ мухъ»КӀкӀаратӀа р.5093[5]Akhvakhsky district locator map.png
4Гъуниб мухъ
(гІур. Гунибский район)
Flag of Gunibsky district.pngГерб Гунибского района.gif609,5230 102[5]253030 (0,00 %)18 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «Гъуниб мухъ»Гъуниб р.2629[5]Gunibsky district locator map.png
5ЛъаратӀа мухъ
(гІур. Тляратинский район)
Герб Тляратинского района.png1 611,5225 170[7]221650 (0,00 %)18 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «ЛъаратӀа мухъ»ЛъаратӀа р.1200[6]Tlyaratinsky district locator map.png
6НахъбакӀ мухъ
(гІур. Казбековский район)
Coat of Arms of Kazbekovsky District.png585,1350 600[5]427525202 (12,17%)
1 ш.т.гь:
Хадум (5202)
13 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «НахъбакӀ мухъ»Дилим р.9731[5]Kazbekovsky district locator map.png
7Унсоколо мухъ
(гІур. Унцукульский район)
Неофициальный флаг Унцукульского района.pngGerb Uncukuiskiy rayon.png559,8632 144[8]295474886 (16,54 %)
1 ш.т.гь:
Шамилхъала
12 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «Унсоколо мухъ»Шамилхъала ш.т.гь.4925[9]Untsukulsky district locator map.png
8Хунзахъ мухъ
(гІур. Хунзахский район)
Coat of arms of Khunzakh district (official).png551,9133 019[10]316910 (0,00 %)24 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «Хунзахъ мухъ»Хунзахъ р.4245[6]Hunzahsky district locator map.png
9Хьаргаби мухъ
(гІур. Гергебильский район)
Герб Гергебильского района.PNG346,5220 037[5]199100 (0,00 %)10 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «Хьаргаби мухъ»Хьаргаби р.4818[5]Gergebilsky district locator map.png
10ЦӀумада мухъ
(гІур. Цумадинский район)
Герб Цумадинского района.jpg1 178,4826 911[11]233450 (0,00 %)23 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «ЦӀумада мухъ»Агъвали р.2969[12]Dagestan-tsumadinsky.png
11ЦӀунтӀа мухъ
(гІур. Цунтинский район)
1 538,9121 110[13]182820 (0,00 %)8 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «ЦӀунтӀа мухъ»ЦӀунӀа р.б/гьTsuntinsky district locator map.png
11.000002БежтӀа мухъ[14]
(гІур. Бежтинский участок)
Герб Бежта.png575,348298[15]72400 (0,00 %)5 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «ЦӀунтӀа мухъ»БежтӀа р.3502[6]Бежтинский участок Дагестан.png
12ЧӀарада мухъ
(гІур. Чародинский район)
Герб чародинского района.gif894,0313 518[16]117770 (0,00 %)13 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «ЧӀарада мухъ»ЦӀуриб р.2234[6]Charodinsky district locator map.png
13Шамилил мухъ
(гІур. Шамильский район)
Coat of Arms of Shamilsky rayon (Dagestan).jpg892,1930 693[17]281220 (0,00 %)25 м. гӀ.БутӀаялде раккизе «Шамилил мухъ»ХӀебда р.2908[18]Shamilsky district locator map.png

ЧӀел-бакӀал[хисизабизе | код хисизабизе]

Бакълъул мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

Росдал боял:
Росаби:

Болъихъ мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

ГӀахьвахъ мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

Гъуниб мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

ЛъаратӀа мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

НахъбакӀ мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

Унсоколо мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

Хунзахъ мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

Хьаргаби мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

ЦӀумада мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

ЦӀунтӀа мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

БежтӀа мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

ЧӀарада мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

Шамилил мухъ[хисизабизе | код хисизабизе]

Аварал цӀикӀкӀанисел ругел мухъал[хисизабизе | код хисизабизе]

Аварзул цогидал росаби[хисизабизе | код хисизабизе]

Азарбижаналда[хисизабизе | код хисизабизе]

Ралагье гьединго[хисизабизе | код хисизабизе]

МугъчӀваял[хисизабизе | код хисизабизе]

  1. "2010 соналъул ТӀолго Россиялъул халкъалъул къадар рикӀкӀиналъул хӀасил. 11. Россиялъул, федералиял сверухълъабазул, Россиялъул Федерациялъул субъектазул, шагьаразул сверухълъабазул, муниципалиял мухъазул, шагьаразул ва росабазул боязул (поселениязул) халкъалъул къадар". Росстат. Архивация: оригинал 2013-06-01.
  2. 2,0 2,1 2,2 "2010 соналъул ТӀолго Россиялъул халкъалъул къадар рикӀкӀиналъул хӀасил. 11. Россиялъул, федералиял сверухълъабазул, Россиялъул Федерациялъул субъектазул, шагьаразул сверухълъабазул, муниципалиял мухъазул, шагьаразул ва росабазул боязул (поселениязул) халкъалъул къадар" (PDF). Росстат. Архивация: оригинал (PDF) 2012-10-17.
  3. "2010 соналъул ТӀолго Россиялъул халкъалъул къадар рикӀкӀиналъул хӀасил. 5. Россиялъул, федералиял сверухълъабазул, Россиялъул Федерациялъул субъектазул, шагьаразул сверухълъабазул, мухъазул, шагьаразул чӀей бугеб бакӀазул, росдалал чӀей бугел бакӀазул — мухъазул марказазул ва 3 азарго ялъуни гьелдаса цӀикӀкӀун чи вугел росдалал чӀей бугел бакӀазул халкъалъул къадар". Росстат. Архивация: оригинал 2013-06-02.
  4. 4,0 4,1 "2010 соналъул ТӀолго Россиялъул халкъалъул къадар рикӀкӀиналъул хӀасил. 5. Россиялъул, федералиял сверухълъабазул, Россиялъул Федерациялъул субъектазул, шагьаразул сверухълъабазул, мухъазул, шагьаразул чӀей бугеб бакӀазул, росдалал чӀей бугел бакӀазул — мухъазул марказазул ва 3 азарго ялъуни гьелдаса цӀикӀкӀун чи вугел росдалал чӀей бугел бакӀазул халкъалъул къадар" (PDF). Росстат. Архивация: оригинал (PDF) 2013-06-02.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 "Табел 5. 3000 ва цӀикӀкӀун чи вугел Россиялъул, федералиял сверухълъиязул, Россиялъул Федерациялъул субйектазул, шагьариял сверухълъиязул, муниципалиял районазул, муниципалиял сверухълъиязул, шагьаралъул ва росдал поселениязул, шагьариял чӀел-бакӀазул, росдал чӀел-бакӀазул агьлулъиялъул къадар" (русский). Архивация: оригинал (XLSX) 2022-09-01. Босана 2022-09-01. Unknown parameter |subtitle= ignored (кумек); Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (кумек)
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 2010 соналъул ТӀолго Россиялъул агьлулъиялъул къадар рикӀкӀин. Табула № 11. Дагъистаналъул Республикаялъул шагьариял сверухълъиязул, муниципалиял районазул, шагьариял ва росдал поселениязул, шагьариял ва росдал чӀел-бакӀазул агьлулъиялъул риӀкӀен. (гІурус). Дата: 13 май 2014. Архивация: 13 май 2014 сон.
  7. 2022AA
  8. 2022AA
  9. 2022AA
  10. 2022AA
  11. 2022AA
  12. 2022AA
  13. 2022AA
  14. БежтӀа участок рикӀкӀуна ЦӀунтӀа мухълда гъорлъ, жиндир 18828 чиясул 2010 соналъул хъвай-хъвагӀиялда рекъон БежтӀа мухълда 7240 чи кколеб.
  15. 2022AA
  16. 2022AA
  17. 2022AA
  18. 2022AA

РегӀелал[хисизабизе | код хисизабизе]