Перейти к содержанию

Ругъжаб

Координатал: 42°21′38″N 46°54′50″E / 42.36056°N 46.91389°E / 42.36056; 46.91389 Координатал: Parameter: "scale=" should be "scale:"
Координатал: Parameter: "region=" should be "region:"
Координатал: Parameter: "type=" should be "type:"
Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал
Росу
Ругъжаб
42°21′38″N 46°54′50″E / 42.36056°N 46.91389°E / 42.36056; 46.91389 Координатал: Parameter: "scale=" should be "scale:"
Координатал: Parameter: "region=" should be "region:"
Координатал: Parameter: "type=" should be "type:"
Пачалихъ  Россия
Федерациялъул субъект Дагъистан
Муниципалияб мухъ Гъуниб мухъ
Росдал поселение Ругъжаб росдал бо
Тарих ва ракьхъвай
Централъул борхалъи 2233 м
СагӀтазул зона UTC+3:00
Халкъ
Къадар #Н/Д[1] чи (#Н/Д[2])
Миллат(ал) Аварал
Конфессия(л) Ислам
Катойконим Ругъжасев, ругъжасей, ругъеж
Расмияб мацӀ авар, гӀурус
Цифрабазул идентификаторал
Телефоналъул код +7 87258
Почалъул индекс 368344
ОКАТО код 82216855001
ОКТМО код 82616455101
ГКГН номер 0145077
Картаби рихьизе/рахчизе
Ругъжаб (Россия)
ТӀанкӀ
Ругъжаб
Москва
Ругъжаб (Дагъистан)
МахӀачхъала
Гъуниб
ТӀанкӀ
Ругъжаб
Ругъжаб (Гъуниб мухъ)
Гъуниб
ТӀанкӀ
Ругъжаб

Ругъжаб, Ругъжа — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу, Ругъжаб росдал боялъул административияб марказ.[3]

ГӀасрабаз Ругъжа букӀана аваразул бищун чӀахӀиял росабазул, кӀвар бугел экономикиял, пишадулал, маданиял ва лъайкьеялъулал центеразул цояблъун. Жакъа къоялъ ккола Гъуниб мухъалъул бищун кӀудиял росабазул цояб.

География

[хисизабизе | код хисизабизе]

Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 12 км-ялъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.

Тарих

[хисизабизе | код хисизабизе]

Ругъжа росу бугеб территориялда гӀадамал руго неолиталъул эпохаялдаса. ГӀалимзабазул пикруялда рекъон, цересел чӀел-бакӀал рукӀун руго ЧӀохъ чӀолбакӀалъул гӀадамал рукӀараб территориялъул. Ругъжаса 2 километралъул манзилалда бугеб Чувал-хъвараб-нохъо цӀунун хутӀун руго неолиталъул хъитӀазда суратал. Росдадаса 3 км-алъ шималиябгин бакътӀерхьудехун буго мазгарул гӀасруялъул чӀел-бакӀалъул хутӀелал.

Цебесеб кьоробгӀасрулъиялда ругъеждерил территориялда букӀана ГӀанада шагьар, гьелъул чӀваднал руго хутӀун.[4] Гьанжесеб росу гӀуцӀана гӀагарлъухъ букӀараб анцӀила кӀиго гӀисинаб росдал агьлулъиялъ тухумиялдаса мадугьалияб жамагӀаталде руссиндал. Жиб бараб къо-моцӀ чӀезабураб тӀоцебесеб мина буго гьатӀан рукъ, 1365 соналъ бараб.[5]

XV гӀасруялъул тӀоцебесеб бащалъиялда ругъеждерица къабул гьабуна ислам. XVII гӀасруялдаса XIX гӀасруялъул байбихьуде щун, Ругъжаб букӀана гӀандалазул боялъул центразул цояб, ругъеждерида гьоркьоса вищулаан бол бетӀер.В первой половине XV в. население приобщилось к Исламу. Гьелго гӀасрабазда букӀана хӀалтӀулеб кӀудияб мадраса. 1741 соналъ Ругъжа букӀана къажаразул агрессиялде данде къеркьеялъе бо бакӀарулеб центер. 1834 соналъ Ругъжа ана Имаматалде гъорлӀе.[6] 1859 соналъ гӀурусгин кавказияб рагъ лӀугӀун хадуб, административияб рахъалъ букӀана Гъуниб сверухълъиялъул ГӀандаллъиялъул наиблъиялда гъорлӀ.1877 соналъ ругъеждерица жигараб гӀахьаллъи гьабуна гӀурусазде дандерахъиналде. 1919–1921 соназда росу букӀана болшевиказде дандечӀей гьабиялъул цояб центерлъун.

Совет заманалда росу бачана Гъуниб мухъалде, 1937–1944 соназда букӀана гьелъул административияб марказлъун.

Демография

[хисизабизе | код хисизабизе]
  1. Н/Д[7]
  1. Н/Д[8]

Ккола моноэтникияб авар росулъун.[9]

Машгьурал гӀадамал

[хисизабизе | код хисизабизе]

МугъчӀваял

[хисизабизе | код хисизабизе]
  1. ^ Ругуджа > Данные в Wikidata не обнаружены.
  2. ^ Ругуджа > Данные в Wikidata не обнаружены.
  3. ^ "Дагъистаналъул Жумгьурияталъул 2005 соналъул 13 январалдаса къанун № 6: «Дагъистаналъул Жумгьурияталъул муниципалиял гӀуцӀабазул гӀорхъабазул ва статусалъул хӀакъалъулӀ»". Архивация оригинал, 2015-02-03. Щвей 2018-02-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (help); no-break space character in |title= at position 69 (help)
  4. ^ Абакаров, А.; Давудов, О. (1933). Археологическая карта Дагестана [Дагъистаналъул археологияб карта]. Наука.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  5. ^ ХӀапизов, ШагӀбан (2015). Ругуджинская надпись (о распространении христианства и ислама в Аварии) [Ругъжаб хъвай-хъвагӀай (Авариялда кӀристианлъи ва ислам тӀибитӀиялъул хӀакъалъулӀ)]. Вестник Дагестанского научного центра. №56. Наука. гьгь. 88–98.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  6. ^ Махач Мусаев (2009). "Ничто не искажает действительность, как воображение". Новое дело, № 20. гь. 26.
  7. ^ Ругуджа > Данные в Wikidata не обнаружены.
  8. ^ Ругуджа > Данные в Wikidata не обнаружены.
  9. ^ "Россиялъул, федералиял сверухълъабазул, Россиялъул Федерациялъул, шагьаразул сверухълъабазул, муниципалиял мухъазул, шагьаразул ва росдал поселениязул халкъалъул къадар. 2010 соналъ тӀолго россиялъул халкъалъул къадар рикӀкӀиналъул хӀасилал. Том 1. Халкъалъул къадар ва бугеб бакӀ". Архивация оригинал, 2013-05-27. Щвей 2012-11-04. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (help)
Дагъистан Гьаб тІубачІеб макъала буго Дагъистаналъул ракьхъваялъул хӀакъалъулъ. Нужеца кумек гьабизе бегьула проекталъе, гъалатІ битІизабун ва макъалаялда тIад жо жубан.
Босараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Ругъжаб&oldid=82136»