Къагьира
Къагьира (гӀараб: القاهرة, [ælˈqɑːhɪɾɑ]; копт Ⲕⲁϣⲣⲱⲙⲓ, [kɑʃˈɾoːmi]) — Мисиралъул тахшагьар ва бищун кӀудияб шагьар. Гьелъул алгломерация, 21,3 миллион чигун, буго бищун кӀудияб Африкаялдаги, ГӀараб дунялалдаги, ва 6-б бищун кӀудияб дунялалдаго. Жиндир географияб мухъалда некӀсияб Мемфис шагьарги машгьураб Джизаялъул пирамидабазул комплексги букӀиналъ, Къагьираялъул ассоциация гьабула некӀсияб Египеталъулгун. Шагьаралъул чӀчӀей-бакӀ буго Нилалъул дельтаялда аскӀоб[1][2]. Къагьираялъе кьучӀ лъун буго нилӀер заманалъул 969 соналъ ФатӀимиязул наслуялъ, амма гьанжесеб шагьар бугеб ракьалда рукӀана цогидал некӀсиял тахшагьаралги, жидер хутӀелал Басрияб Къагьираялда гъорлӀе кколел. Къагьира цебегоялдаса нахъе буго регионалъулго сиясияб ва маданияб гӀумруялъул центрлъун, гьелда абула "азарго минараялъул шагьар" абун — гьениб цӀцӀикӀкӀанисеб Исламияб архитектура букӀиналъ. Къагьира рикӀкӀуна GaWC-ялда рекъон "Бета+" классификацияги бугеб дунялияб шагьарлъун[3].
ГӀараб дунялалда Къагьиралъул буго бищун цебесеб фильмазулги музыкаялъулги индустрия, ва гьединго дунялалдаго 2-б бищун цебесеб тӀадегӀанаб лъайкьеялъул институт, Аль-Азгьар Университет. ГӀемерисел халкъаздагьоркьосел медиазул, бизнесалъул ва гӀуцӀалабазул регионалиял бетӀерминаби руго шагьаралда. ГӀараб лигаялъул бетӀерминаги буго гьенибго.
9-ялдаса цӀикӀкӀун миллион чигун[4], 3085 км² гӀатӀилъигун, Къагьира жакъа къоялъ буго Египеталда бугеб бищун кӀудияб шагьарлъун. Жеги 9,5 миллион чи вуго Къагьиралда гӀагарлъухъ гӀумру гьабун. Къагьираялъул метро буго Африкаялда бугеб кӀигоялъул цояб (цогидаб буго Алжазаиралда), гьеб ккода дунялалъул бищун гӀадамал гӀемер хьвадулезул 15-лъун[5], жиндир лъагӀалида жаниб пассажирал ин 1 миллиардалдаса цӀикӀкӀараб[6]. 2005 соналъ ГӀагараб Машрикъалда Къагьираялъул экономикаялъ ккуна тӀоцебесеб бакӀ[7] ва тӀолго дунялалъул 43-б бакӀ Foreign Policy'ялъул 2010 гӀаламиял шагьаразул индексалда[8].
Этимология
[хисизабизе | код хисизабизе]Тарих
[хисизабизе | код хисизабизе]География
[хисизабизе | код хисизабизе]Климат
[хисизабизе | код хисизабизе]Инфраструктура
[хисизабизе | код хисизабизе]Маданият
[хисизабизе | код хисизабизе]Спорт
[хисизабизе | код хисизабизе]Диниял бакӀал
[хисизабизе | код хисизабизе]Экономика
[хисизабизе | код хисизабизе]Шагьаралъул пейзажал ва кӀвар бугел объектал
[хисизабизе | код хисизабизе]ТахӀрир майдан
[хисизабизе | код хисизабизе]Къагьираялъул музей
[хисизабизе | код хисизабизе]Египеталъул кӀудияб музей
[хисизабизе | код хисизабизе]Къагьираялъул си
[хисизабизе | код хисизабизе]Басрияб Къагьира
[хисизабизе | код хисизабизе]Исламияб Къагьира
[хисизабизе | код хисизабизе]Къагьираялъул щулалъи
[хисизабизе | код хисизабизе]Хан аль-Халили
[хисизабизе | код хисизабизе]ЖамагӀат
[хисизабизе | код хисизабизе]Халкъаздагьоркьосел хурхенал
[хисизабизе | код хисизабизе]Машгьурал гӀадамал
[хисизабизе | код хисизабизе]Балагье гьединго
[хисизабизе | код хисизабизе]ХӀужжаби
[хисизабизе | код хисизабизе]- ↑ Santa Maria Tours (4 September 2009). "Cairo – "Al-Qahira" – is Egypt's capital and the largest city in the Middle East and Africa". PRLog. Архивация оригиналалдаса, 30 November 2011. Щвей 10 December 2011.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=,|date=, гин|archive-date=(help) - ↑ "World's Densest Cities". Forbes. 21 December 2006. Архивация оригиналалдаса, 6 August 2010. Щвей 6 March 2010.
{{cite magazine}}: Check date values in:|access-date=,|date=, гин|archive-date=(help) - ↑ "The World According to GaWC 2016". Globalization and World Cities Research Network. Loughborough University. 24 April 2017. Архивация оригиналалдаса, 10 October 2013. Щвей 26 May 2017.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=,|date=, гин|archive-date=(help) - ↑ Egypt In Figures 2017, Governorate level, Population distribution by sex, Central Agency for Public Mobilisation and Statistics, Архивация оригинал (xls), 24 January 2009, Щвей 9 July 2009
{{citation}}: Check date values in:|access-date=гин|archive-date=(help). Adjusted census result, as Helwan governorate was created on 17 April 2008 from a.o. [къваригӀун буго классификация] parts of the Cairo governorate. - ↑ "Cairo's third metro line beats challenges". Архивация оригинал, 3 July 2017. Щвей 29 June 2015.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=гин|archive-date=(help) - ↑ "Cairo Metro Statistics". Архивация оригинал, 23 March 2012. Щвей 4 September 2012.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=гин|archive-date=(help) - ↑ "The 150 Richest Cities in the World by GDP in 2005". Архивация оригиналалдаса, 18 September 2012. Щвей 11 November 2010.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=гин|archive-date=(help) - ↑ "The 2010 Global Cities Index". Архивация оригинал, 2 December 2014.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help)
РегӀелал
[хисизабизе | код хисизабизе]
КъватӀисел регӀелал
[хисизабизе | код хисизабизе]- Cairo City Government
- Coptic Churches of Cairo
- Халип:Osmrelation-inline
- Map of Cairo, 1914. Архивация 2019-07-24 Wayback Machine Eran Laor Cartographic Collection, The National Library of Israel.
- Maps of Cairo. Архивация 2021-10-18 Wayback Machine Historic Cities Research Project. Архивация 2022-03-25 Wayback Machine
Фото ва видео
[хисизабизе | код хисизабизе]- Cairo 360-degree full-screen images
- Cairo Travel Photos Pictures of Cairo published under Creative Commons License
- Call to Cairo Time-lapse film of Cairo cityscapes
- Cairo, Egypt – video by Global Post
- Photos of Cairo / Travel
- Макъалаби гӀараб-мацӀаб текстгун
- Pages using Lang-xx templates
- CS1 errors: dates
- Википедиялъул классификация къваригӀарал макъалаби from October 2012
- Articles with invalid date parameter in template
- Webarchive template wayback links
- Къагьира
- Африкаялъул тахшагьарал
- Египеталъул агломерациял
- Нилалъул дельта
- Египеталъул гьоркьохъел гӀасрабазул шагьарал
- Халифатазул тахшагьарал
- Египеталъул шагьарал
- ФатӀимиязул шагьарал