Рустави

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал
Перейти к навигации Перейти к поиску

Рустави (гурж. რუსთავი [rustʰɑvi]) — Гуржистаналъул жанубиябгин бакъбаккуда, Квемо-Картли вилаяталда, тахшагьар Туплисалда 25 км-ялъ рикІкІад бугеб шагьар. Гуржистаналъул бищун некІсиял шагьаразул цояб. Гьелъул халкъалъул къадар буго 125 103 чи (2014 сон).

Халкъ[хисизабизе | код хисизабизе]

2020 соналъул 1 январалде бугеб хІалалда, шагьаралда ва муниципалитеталда гІумру гьабун бугезул къадар ккана 128 680 чи[1], 2014 соналъул 1 январалда — 122 900 чи, 2005 соналъул 1 янаваралда — 115 500 чи.[2]

СССР-алъул 1989 соналъ халкъалъул рикІкІиналда рекъон Руставиялда вукІун вуго 158 661 чи.[3] 2002 соналъул халкъалъул къадар рикІкІиналда рекъон шагьаралда вукІун вуго 116 384 чи[4], 2008 соналъул байбихьуда — 117 300 чи, ва 2011 соналъул байбихьуда — 120 800 чи.[2]

2002 соналъул хъваялда рекъон этникияб гІуцІи[4]
гуржиял 102 151 87,77 %
къажарал 4993 4,29 %
гІурусал 3563 3,06 %
армениял 2809 2,41 %
гьириял 1410 1,21 %
украинал 395 0,34 %
езидал 293 0,25 %
грекал 257 0,22 %
цогиял 513 0,44 %
киналниги 116 384 100,00 %
00
2014 соналъул хъваялда рекъон этникияб гІуцІи[5]
гуржиял 114 819 91,78 %
къажарал 4661 3,73 %
армениял 1965 1,57 %
гІурусал 1459 1,17 %
гьириял 545 0,44 %
украинал 315 0,25 %
езидал 239 0,19 %
грекал 166 0,13 %
цогиял 934 0,74 %
киналниги 125 103 100,00 %

Тарих[хисизабизе | код хисизабизе]

Рустави ккола Гуржистаналъул бищун некІсиял шагьаразул цояблъун. Руставиялъул тарих гІуцІун буго кІиго этапалдаса: цебесеб тарих некІсияб заманалдаса XIII гІасруялда шагьар биххизабизегІан ва гьанжесеб тарих совет хІукуматалъул заманалдаса бахъун жакъа къоялде щвезегІан.

Цебесеб тарих[хисизабизе | код хисизабизе]

Руставиялъе кьучІ лъун буго ракІалда гьечІеб заманалъго. XI гІасруялда вукІарав гуржиязул тарихчи Леонти Мровелица жиндирго Гуржи хроникаби абураб хІалтІиялда шагьаралъе кьучІ лъей хурхинабулеб буго Картлосида, гуржиязул кІудияв эмен, жиндир лълъудбуз Коралъул гІурумухъалда Бостан-Калаки (рагІиккун таржама: "ахазул шагьар") абураб шагьар барав. Гьевго тарихчияс, жив "ПарччахІзабазул гІумру" абураб асаралда тІад хІалтІулев вукІарав, рехсолеб буго Рустави Александ Мекедониясде дандечІарал хъулбузда гьоркьоб, амма чІезабун буго Александ киданиги Ибериялде тІаде кІанцІун вукІинчІолъи. Рустави рехсон буго Уплисцихъ (Уплисцихе), Урбиниси, Мцхета ва Саркинети гІадал некІсиял шагьаразда цадахъ. Абизе бегьула,Рустави шагьар хІисабалда нилІеде щвелалде IV–V гІасрабаздаго букІанилан. Кверзулхъваяз гуребги, Рустави хъалаялъул археологиял рухъа-хъваязги нугІлъи гьабула Рустави Ибериялъул кІвар бугеб сиясияб ва административияб марказ букІараблъиялъе. VI гІасруялъул ахиралда Ибериялдаса Трдатица Руставиялда бана килиса ва канал.

Сиясат[хисизабизе | код хисизабизе]

Руставиялъул мэрия

Руставиялъул шагьаралъул мажлис (гуржи: რუსთავის საკრებულო) ккола Руставиялда бугеб вакилаб идара. Мажлис гьоркьоса къотІичІого ахІула сессиялде кодексалде тІадежубаял гьариялъул, коммуналиял ишазул, магъало бакІариялъул, шагьаралъул бюджетлъул, шагьаралъул хІукуматалда хадуб ххал кквеялъул гІадал суалазул ххал-шал гьабизе. Руставиялъул мажлисалде рищщиял гьарула щибаб ункъго соналдаса. Ахирисел рищиял рукІана 2021 соналъул октобералда.[6]

Партия БакІ (35) Гьанжесеб муниципалияб мажлис
  ЦМХІ 16                                
  Гуржи анищ 15                            
  Гуржистаналъе гІоло 3                                
  Вакантияб 1                                

Шагьаралъул мажлис 2017–2021[хисизабизе | код хисизабизе]

Партия БакІ (25) Гьанжесеб муниципалияб мажлис
  Гуржи анищ 16                              
  ЦМХІ 3                                
  Евпропаялъулаб Гуржистан 2                                
  Гуржистаналъе гІоло 1                                
  Патриотазул альянс 1                                
  ХІалтІул партия 1                                
  ГІадамазул партия 1                                

Ралагье гьединго[хисизабизе | код хисизабизе]

ХІужжаби[хисизабизе | код хисизабизе]

КъватІисел регІелал[хисизабизе | код хисизабизе]