Даниялилазул Даниялил ГӀабдурахӀман
Халип:Пачалихъалъул хӀалтӀухъан Даниялов Даниялил ГӀабдурахӀман (22 август 1908, Ругъжа, Гъуниб округ, Дагестаналъул область, Россиялъул империя — 24 апрел 1981, Москва, СССР) — сиясатияв ва партиялъулав хъулухъчи, Дагъистаналъул машгьурав пачалихъияв ва жамгӀиябгун сиясаталъулав хӀалтӀухъан, сиясатчи, Дагъистаналъул АССРалъул ракь хӀалтӀизабиялъул нарком (1937–1939), Дагъистаналъул АССРалъул Халкъиял Комиссаразул Шураялъул Председатель (1940–1948), КПССалъул Дагъистаналъул областалъул комитеталъул тӀоцевесев секретар (1948–1967), Дагъистаналъул АССРалъул Президиумалъул ТӀадегӀанаб Шураялъул Председатель (1967–1970).
ГӀабдурахӀман Данилов гӀемерисезда лъала республикаялъул бетӀер хӀисабалда, гьес Дагъистан цебетӀеялъе, гӀадамазул гӀумру лъикӀлъизабиялъе, росдал магӀишатги, промышленностги тӀадегӀанаб даражаялде бахинабиялъе, гьес дагъистаниял чачанал гӀадин гочинаричӀого рукӀиналъе ва радиоактивиял хутӀелал Дагъистаналъул мугӀрузда рукъине риччангутӀиялъе бахъараб хӀаракат ракӀалде босун. Гьединго киназго бицулеб жо буго гьев хъулухъалдаса нахъе вахъиzk]ek, мацӀихъабаз гьесулги СССРалъул нухмалъиялъулгунги тӀубан гьоркьолъаби хвезариялъул[1].
ГӀумрухъвай
[хисизабизе | код хисизабизе]Даниялов Даниялил ГӀабдурахӀман гьавуна 1908 соналъул 22 августалда аваразул Гъуниб округалъул Ругъжа росулӀ, векъарухъанасул хъизаналда[2]. 1920 соналдаса 1924 соналде щвезегӀан ьесие тарбия кьуна Гъуниб мухъалъул лъималазул рокъоб, гьелдаса хадуб — Шураялъул интернаталда[3].
1928 соналъ гьес лӀугӀизабуна Шураялъул педагогияб колледж, гьебго заманлда гьев лӀугьана ТӀКП(б)-ялде[4]. Гьебго соналъул октябр моцӀалдаса нахъе гьев лӀугьана Гъуниб окружной комитеталъул тӀалабияв секретарлъун, 1929 соналъ — Дагъистаналъул обкомалъул Агитациябгун пропагандалъулаб отдел бачунев чилъун. 1930 соналъул марталда гьев тӀамуна Лъай кьеялъул Халкъияв комиссариаталъул бетӀераб нухмалъиялъул начальниклъун[4].
1935 соналъ Даниялил ГӀабдурахӀманица лӀугӀизабуна Московаялъул лъел магӀишаталъул инженеразул институт [3], 1947 соналъ — заочно лӀугӀизабуна ЦК ВКП(б)-ялда бугеб тӀадегӀанаб партиялъулаб школа[4].
КӀудияб ВатӀанияб рагъул заманалда вукӀана 44-леб аскаралъул Рагъулаб советалда ва МаІачхъалаялъул цӀуниялъул комитеталъул чилъун[3]. [1948]] соналъул 3 декабралдаса 1964 соналъул 29 ноябралде щвезегӀан — КПССалъул Дагъистаналъул областалъул комитеталъул тӀоцевесев секретарлъун 1967 соналъул ноябралдаса 1970 соналде щвезегӀан — Дагъистаналъул АССРалъул ТӀадегӀанаб Президиумалъул Шураялъул Председатель[4]. ЦК КПССалъул гӀахьалчи — 1956–71 гг. ( ЦК КПССалде кандидат — 1952–56 гг.)[3]. 1946–70 саназда — СССРалъул ТӀадегӀанаб Советалъул депутат. СССРалъул ТӀадегӀанаб Советалъул Президиумалъул гӀахьалчи — 1962–70 саназда.
1970 соналдаса — союзалъулаб даража бугев персоналияв пенсионер .
1971 соналдаса — СССРалъул гӀелмабазул академиялъул Востоковедениялъул институталъул кӀудияв гӀелмияв хӀалтӀухъан[4].
Хвана 1981 соналъул 24 апрелалъ Москваялда[4].
Хъизан
[хисизабизе | код хисизабизе]Даниялил ГӀабдурахӀманил гьитӀинав вац, совет гӀалимчи ва тарихчи — ГӀажигӀали. ЧӀужу Хадижат (ЧӀохъа). Лъимал:
Яс — Забидат (медицинаялъул гӀедмабазул кандидат) ва лъабго вас: кӀудияв — МитхӀат (медицинаялъул гӀедмабазул доктор, профессор), гборкьохъев — Юсуп (кинорежиссёр, драматург) ва гьитӀинав — МахӀач (тарихиял гӀедмабазул доктор).
МитхӀат ва МахӀач хвана хеко. Кинорежиссер Даниялил ГӀабдурахӀманил Юсуп (инсул хӀакъалъулӀ ракӀалде щвеязул тӀехьалъул автор), хвана 2015 соналъул 24 маялъ 2015. 21 январ 2016 соналъ хвана Даниялил ГӀабдурахӀманил цохӀо йикӀарай яс — Забидат 21 января 2016 года. Нахъе руго лъималазул лъимал.
Шапакъатал
[хисизабизе | код хисизабизе]РакӀалде щвезави
[хисизабизе | код хисизабизе]Даниялил ГӀабдурахӀманил цӀар кьун буго МахӀачхъалаялда бугеб къватӀалъе.
ХӀужжаби
[хисизабизе | код хисизабизе]- ↑ https://www.radioerkenli.com/a/27752951.html ГӀ. Даниялов - Дагъистаналъул тарихалда гвангъараб цӀар. МахӀмудова ПатӀимат. 23 май, 2016
- ↑ Милрад Азизович Фатуллаев. Страсти по дидойцам (ru), Независимая газета (10 фебруар 2011).
- 1 2 3 4 Абдурахман Даниялович Даниялов (ru), ХРОНОС.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Даниялов Абдурахман Даниялович (ru), Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 - 1991.