Гуржистаналъул премьер-министр
| Гуржистанлъул Премьер-министер | |
|---|---|
 | |
| Гуржистаналъул хӀукуматалъул администрация | |
| ХитІаб | His Excellency (diplomatic) |
| Статус | ХӀукуматалъул бетӀер |
| Абревиатура | ПМ, Премьер |
| Гъорлъе уна |
Кабинет National Security Council |
| БакІ | ХӀукуматалъул диванхана (канцелярия) |
| Номинатор | Парламент |
| Хъулухъалде тІамула |
Президент (Президентас тӀамула парламенталъ тасдикъ гьавурав премьер-министер) |
| Заман | Ункъго сон, хъулухъ халат бахъинабизе бегьула |
| Ихтияр кьолеб документ | Гуржистаналъул конституция |
| ТІоцевесев | Ной Рамишвили (Гуржи демократияб республика) |
| Хъулухъ гІуцІи | 26 Май 1918 |
| Кумек гьабула | Премьер-министерасул тІоцевесев хисунчи |
| Харж | 13,000 GEL моцІалъе[1] |
| Вебсайт | http://gov.ge/index.php?lang_id=ENG |
.jpg)
Гуржистаналъул премьер-министр (гуржи: საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, романизация: sakartvelos p'remier-minist'ri) — Гуржистаналъул хӀукуматалъулги тӀураязул хӀакимлъиялулги (идараялъул) бетӀер.
Гуржистаналда президент ккола пачалихъалул церемониалияв бетӀерлъун ва аслияб къагӀидаялъ вукӀуна номиналияв нухмалъулев хӀисабалда. ТӀураязул хӀакимлъи буго хӀукуматалъухъ. Премьер-министерас гӀуцӀула, нухда бачуна ва контролхинарула хӀукуматалъул функциял. Гьес гьединго гъулбасуна ихтияразулал актал. Гьес хӀалтӀуде тӀамула ва хӀалтӀудаса рахъула миснистерзабазул кабинеталда министерзаби. Премьер-министрас бихьизабула Гуржистан къватӀисел хурхеназда ва гьоркьоблъиязда ва Гуржистаналъул цӀаралдаса халкъаздагьоркьосел къотӀи-къаял хъвала. Жаваб кьола хӀукуматалъ гьабулеб хӀалтӀи-пишаялъул Гуржистаналъул парламенталда цебе.[2]
Премьер-министерасул кандидатура лъола сиясияб партиялъ, жиндир парламентиял рищиязда бищун лъикӀал хӀасилал ругеб. Кандидатасе щвезе ккола парламенталъул божелалъул вотум.
ГьабсагӀат премьер-министерлъун вуго жинца 2021 соналъул 22 фебруаралда Георги Гахария хъулухъалда хисарав ГьерекӀли Гарибашвили.
Тарих
[хисизабизе | код хисизабизе]Премьер-министерасул хъулухъ хӀукуматалъул вакил абураб цӀаралда гъоркь Гуржистаналда тӀоцебе гӀуцӀана 1918 соналъ чиядабачӀолъи лъазабигун. Гьеб хвезабуна севетаз улка бахъигун 1921 соналъул февралалда. Цияб чиядабачӀеб Гуржистаналъ гӀуцӀана премьер-министерасул хъулухъ 1991 августалда, амма де факто гьеб хвезабун букӀана 2992 соналъул яваралда ккараб рагъулаб икъилабалдаса хадуб ва юридикияб хӀалахъ щула гьабуна 1995 соналъул конституциялда. Хъулухъ хӀалтӀизабиялде цӀидасанги бачана конституционияб тӀадежубанжоялдалъун 2004 соналъул фебруаралда и тӀадеги хисизабуна 2012 соналдаса 2018 соналде щвезегӀан къабул гьарурал тӀадежубанжалазул сериязул хӀасилалда.
Жиб 2004 соналъ букӀахъинабиялдаса ва Михаил Саакашвилил президетлъи бугегӀан заманалда премьер-министер тӀамулаан президентас ва гьес тӀуралел хъулухъал рукӀана жинца тӀураязул ишазул гӀемерисел тӀуралев президентасул бетӀерав гӀакълучиясул . Амма Гуржистан парламентарияб республикалъул лъазарурал 2012–2018 соназул конституционалиял тӀадежураял жидерго къуваталде лӀугьиндал, президетасул тӀубазабиялъулал итиярал хвезаруна ва кьуна премьер-министерасухъе.
Квалификация
[хисизабизе | код хисизабизе]Премьер-министерасул хъулухъалда вукӀине бегьуларо Гуржистаналъул ватӀанчи, жив гьебго заманалда цогидаб пачалихъалъул ватӀанчилъун вугев.[3]
Хъулухъалде тӀами
[хисизабизе | код хисизабизе]Премьер-министерасул кандидатура лъола сиясияб партиялъ, жиндир парламентиял рищиязда бищун лъикӀал хӀасилал ругеб. Премьер-министерасул хъулухъалде кандидатасеги гьесул министерлъиязде кандидатазеги щвезе ккола парламенталъул божелалъул вотум, ва хадур, божелалъул вотумалдаса худуб кӀиго къоялда жаниб, официалго хъулухъалде тӀамизе ккола Гуржистаналъул президентас. Президентас премьер-министер кколеб заманалда жанив хъулухъалде тӀамичӀони, премьер-министер автоматикго тӀамула. Парламенталъул божелалъул вотум къабул гьабичӀони жиндир гӀужда, президентас парламент биххула данде кколеб болжал лӀугӀидал кӀиго анкьидаса хеккоги лъабго анкьадаса кватӀунги гуреб заманалда ва лъазарула иргадулал гурел парламенталъулал рищиял.[4]
Функциял
[хисизабизе | код хисизабизе]Гуржистаналъул премьер-министер ккола хӀукуматалъул бетӀерлъун, гьелъул хӀалтӀи-пишаялъул жаваб кьолев, ва гьединго министерзаби хъулухъалде тӀамулев ва гьениса рахъулев хӀакимлъун. Премьер-министерас гъулбасуна хӀукуматалъул ихтияралъулал актал[2] ва Гуржистаналъул президентас рахъарал цо-цо актал.[5]
Премьер-министерасул буго ихтияр ЦӀуниялул къуватал хӀалтӀизаризе парламенталъул разилъиго гьечӀого рагъулаб ахӀвал-хӀал бугони.[6] Рагъулаб ахӀвал-хӀалалъул заманалда премьер-министер лӀугьуна Гуржистаналъул президентасул вакиллъиялда гъоркь бугеб консультативияб идаралъун кколеб Миллияб цӀунелалъул шураялъул гъорлӀчилъун.[7] Официалго бетӀерав цевехъан президент вукӀаниги, практикаялда рагъулазе нухмалъула хӀукуматалъги премьер-министерасги.
Премьер-министер гьединго ккола миллияб цӀунелалъул шураялъул бетӀерлъунги.
Ралагье гьединго
[хисизабизе | код хисизабизе]ХӀужжаби
[хисизабизе | код хисизабизе]- ↑ https://www.transparency.ge/sites/default/files/labor-remuneration.pdf
- 1 2 Article 55, Section 1–5 of the Constitution of Georgia (country) (2018) {{гуржистаналъул премьер-министр}}
- ↑ Article 25, Section 2 of the Constitution of Georgia (country) (2018) {{гуржистаналъул премьер-министр}}
- ↑ Article 56, Section 1–5 of the Constitution of Georgia (country) (2018) {{гуржистаналъул премьер-министр}}
- ↑ Article 53, Section 2 of the Constitution of Georgia (country) (2018) {{гуржистаналъул премьер-министр}}
- ↑ Article 72, Section 1 of the Constitution of Georgia (country) (2018) {{гуржистаналъул премьер-министр}}
- ↑ Article 73, Section 1 of the Constitution of Georgia (country) (2018) {{гуржистаналъул премьер-министр}}