Батуми

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал
Батумиялъул байрахъ

Бату́ми (гурж. ბათუმი [батуми], 1936 соналде щвезегІан — Бату́м[1]) — ЧІегІераб ралъдал рагІалда бугеб Хъизихъалъул шагьар ва порт, Аджариялъул тахшагьар. ГІуцІула Батуми муниципалитет ва ккола гьанжесеб Хъизихъалъул аслияб туристияб центрлъун.[2] Шагьар машгьураб буго жиндирго тарихияб централдалъунги, туризмалъул районалдалъунги.

География[хисизабизе | код хисизабизе]

Шагьар буго ЧІегІераб ралъдал бакъбаккул рагІалда, на Кахабер гІодоблъиялда, ралъдал гьумералдаса 2–3 метраялъ борхалъуда. ГІоблъиялъул форма буго бащдабмоцІалда релълъараб, жиб шималияб рахъалдаса бакътІерхьуде 7 км-ялъ цІан бегараб. Батумиялъул аслияб бутІа буго Батумиялъул бухтаялъулхъ, жиб Кахабер гІоболъиялъул шималияб рахъалда, Барцхан ваКоролисцкали лъаразул рагІалда бугеб.

Шагьаралъул гІаммаб гІатІилъи буго 64,94 км².[3][4] (2012 соналде щвезегӀан — 19 км²[5]).

Климат[хисизабизе | код хисизабизе]

Батумиялда щибаб лъагІалил гІазу-цІадалъул къадар буго 2 435 мм. Ноябрь буго бищун регьел цІикІкІараб моцІ (312 мм), май — бищун ракъдалаб (108 мм). Батуми, кинабниги рагІаллъиялъулаб Аджария гІадин батІабахъула Ракъадагьоркьосебралъадлъиялъул климаталъул тайпабаздалъун (Алисовасул классификация)[6] ва цІикІкІараб термалияб низамалдалъун. Кёппенил классификациялда рекъон, Батумиялъул климат буго рагьлилаб субтропикияб (Cfa). Хурхадулаб рагьлил гьоркьохъеб къадар буго 70–80 %.[5]

Халкъ[хисизабизе | код хисизабизе]

Муниципалитет хІисабалда, шагьаралъул къадар 2020 соналъул 1 январалде буго 169 095 чи[7] 2014 соналъул халкъалъул къадаралъул хъвай-хъвагІиялда гьабиялда рекъон шагьаралда вукІун вуго 152 839 чи[8], 2014 соналъул 1 январалде — 161,2 аз. чи.[4][9]

Архитектура ва гІарасал[хисизабизе | код хисизабизе]

Батумиялъул архитектура
Батумиялъул панорама
Батуми къаселъухъ
«ХъахІаб ресторан»
Фонтан
Батумиялъу архитектура

Балагье гьединго[хисизабизе | код хисизабизе]

ХІужжаби[хисизабизе | код хисизабизе]

  1. Халип:ЭЕЭ
  2. "საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ბათუმში ოპერის შენობის მშენებლობას ჩაუყარა საფუძველი". Архивация: оригинал 2012-01-19. Босана 2010-10-31. Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (кумек)
  3. Официальный сайт Батуми. Информация о городе. «ქალაქ ბათუმის ტერიტორია შეადგენს 6494,31 ჰექტარი» — Город занимает площадь 6494,31 га.
  4. 4,0 4,1 2012 соналъ Хелвачаур муниципалитеталъул бутІаги, гьелдаго цадахъ штгь Хелвачаури ва штгь Махинджаури, рачана Батумиялде гъорлъе, гьелъ шагьаралъул халкъалъул къадар цІикІкІана 30 азрго чи тІадеги, территория кІодолъана 19-даса 65 км²-де.
  5. 5,0 5,1 Официальный сайт города батуми — ზოგადი ინფორმაცია / გეოგრაფიული მდებარეობა (хъиз.)
  6. Хромов С.П., Петросянц М.А. Метеорология и климатология. — Москва: Издательство МГУ, Наука, 2006. — Гь. 582(513-518). — ISBN 5-211-05207-2.
  7. "Численность населения Грузии с разбивкой по городам и районам на начало января 2015—2020 гг". Национальная статистическая служба Грузии. Босана 2020-05-04. External link in |publisher= (кумек) (инг.),
  8. "Итоги переписи населения Грузии 2014 года (2014 General Population Census Main Results General Information)" (PDF) (английский). Национальная статистическая служба Грузии. Босана 2016-04-28. Unknown parameter |subtitle= ignored (кумек)
  9. "Численность населения муниципалитетов и краёв Грузии на начало года в 2000—2016 гг". Национальная статистическая служба Грузии. Архивация: оригинал 2016-06-25. Босана 29 апреля 2016. Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (кумек); no-break space character in |title= at position 80 (кумек); Check date values in: |accessdate= (кумек); External link in |publisher= (кумек) (инг.)

РегІелал[хисизабизе | код хисизабизе]