Адабият

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал
Перейти к навигации Перейти к поиску

Адабият ялъуни литература гӀатӀидаб магӀнаялда — хъварал хӀалтӀабазул мажмугӀ, гьединго гьеб хӀалтӀизабула дагьабги хасаб магӀнаялда гьунарлъиялъул форма хӀисабалда ругел асаразе, хасго прозаикияб гьунарияб адабияталъе, драмаялъе ва поэзиялъе[1]. Ахирисел гӀасрабазда гьеб термин гӀатӀид гьабуна гъорлъе жиндир гӀемерисеб хъван бугеб кӀалзул адабиятги бачун[2]. Адабият ккола лъай ва рекӀелгъей хъваялъул, цӀуниялъул ва цоцахъе кьеялъул къагӀида.

Гьунарлъиялъул форма хӀисабалда, адабияталъ гъорлъе рачине бегьула гьединго гьунарияб-гуреб (гӀалмияб) адабияталъул батӀи-батӀиял жанрал — автобиография, къохъваял, мемуарал, рисалатал, эссеял. ГӀатӀидат баянкьеялда рекъон, адабияталъ гъорлъе рачуна гьунариял-гурел тӀахьал, макъалаби ва цогидаб хасаб темаялдаги хурхараб басмаялде бахъараб информация[3][4].

Адабият абураб термин буго гӀараб мацӀалъул адаб (гӀар. أدب‎‎) абураб рагӀудаса бачӀараб. Литература абураб термин буго латин мацӀалъул iteratura/litteratura "малъи", "хъвай", "грамматика" абураб ва бачӀиналъулъ магӀна "хӀарпаздалъул хъварал формаби" бугеб рагӀудаса (лат. litera/littera "хӀарп")[5]. Гьеб гуребги, термин хӀалтӀизабун букӀуна кӀалзул ва кочӀол текстазеги[6][7]. Басмаялъул технологиял церетӀеялъ рес кьун буго адабият ва хъварал хӀалтиӀаби, гьединго электроникияб адабиятги, кӀванагӀан цӀикӀкӀун тӀиритӀиялъе

Адабияталъе классифкация гьабула гьеб поэзия, проза ва драма ккеялда бан, гьединго асаразе категоризация гьабула гьел хасал тарихиял периодазда рекъон лъеяздалъун, эстетикиял хаслъиязда яги жанразда рекъонги.

Баянкьей[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Тарих[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

КІалзул адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

ПасихІлъиялъул гьунар[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Хъвай[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Цебесеб хъвавул адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Басмалъиялъул пиша[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Университеталъулаб дисциплина[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Руччаби ва адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Лъималазул адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Эстетика[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Адабияталъул теория[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Гьунарияб адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Гьунарияб адабияталъул кІвар[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Диниял текстаз асарин[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Адабияталъул формаби[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Гьунарияб адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Поэзия[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Проза[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Роман[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]
Хабар[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]
Къиса[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Драма[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Эпос[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Эссе[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Документалияб проза[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Мемуарияб адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

ГІелмияб ва гІелмиябгин популярияб адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Баян-адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Лъайкьеяб адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Графикияб роман[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Электроникияб адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Къанун[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Къанун ва адабият[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Авторасул хІукъукъал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Цензура[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Шапакъатал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Балагье гьединго[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

ХІужжаби[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

  1. Literature: definition. Oxford Learner's Dictionaries.
  2. Oral literature. Encyclopaedia Britannica.; see also Homer.
  3. "Literature" in the Encyclopaedia Britannica, online
  4. OED
  5. literature (n.). Online Etymology Dictionary.
  6. Meyer, Jim (1997). «What is Literature? A Definition Based on Prototypes». Work Papers of the Summer Institute of Linguistics, University of North Dakota Session 41 (1).Халип:Dead link
  7. Finnegan, Ruth (1974). «How Oral Is Oral Literature?». Bulletin of the School of Oriental and African Studies 37 (1): 52–64. DOI:10.1017/s0041977x00094842. Халип:Subscription required

РегІелал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Библиография[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

КъватІисел регІелал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]