Сводешил сияхІ

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал
Перейти к навигации Перейти к поиску

Сводешил cияхІ (ингл. Swadesh list) буго америкаялъулав лингвист Моррис Сводешица бахъараб аллат, жиндир кумекалдлъун бищун щулияб аслуялъулаб къамус гІадаб сипаталда рекъон батІи-батІиял мацІазда гъоркьоб бугеб гІагарлъиялъул хурхеналъе къимат кьолеб. Гьеб буго кинаб букІаниги мацІалъул кьучІал лексемазул, жал гІага-шагарго «кьучІлъиялда» гІодобе иналда рекъон тартибалд лъурал, стандартлъизабураб сияхІ. Бищун кІвар бугеб лексикаялъул минималияб къадар бихьизабун буго 100 рагІи бугеб Сводешил сияхІалда. Гьединго хІалтІизабула басрияб ва дагьабги семантикияб рахъалъ щулияб, амма дагьабги гІатІидаб 207 рагІи бугеб Сводешил сияхІги.

Вариантал ва авторал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Принцип[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Лексикостатистикаялда ва глоттохронологиялда хІалтІизаби[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

100 рагІи бугеб Сводешил сияхІ[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

207 рагІи бугеб Сводешил сияхІ[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

ГъоркьегІан кьун буго 207 рагІи бугеб стандартияб Сводешил сияхІ ингилис мацІалдаса дурус гьабураб таржамагун, гьлъул комментариялги гІадахъ росун ва гІемерисел лексемабазул магІнабиги ингилис мацІалда жидер аслияб магІнаяле данде ккезарун.

Авар ХФА Авар ХФА Авар ХФА
1 дун [dun] 70 хӀули [ˈħu.li] 139 рикӀкӀине [ˈri.kʼːi.ne]
2 мун [mun] 71 рас [räs] 140 абизе [ˈʔä.bi.ze]
3 гьев
гьей
гьеб[Комм 1]
[hew]
[hej]
[heb]
72 бетӀер [be.ˈtʼer] 141 кечӀ ахӀизе [ket͡ʃʼ ˈʔä.ħi.ze]
4 ниж
нилъ
[niʒ]
[nit͡ɬː]
73 гӀин [ʕin] 142 хӀазе [ˈħä.ze]
5 нуж [nuʒ] 74 бер [ber] 143 лъедон ине (гама) [ɬːe.ˈdon ˈʔi.ne]
6 дол [doɫ] 75 мегӀер [me.ˈʕer] 144 чвахизе [ˈt͡ʃʷä.χːi.ze]
7 гьаб [häb] 76 кӀал [kʼäɫ] 145 цӀорозе (лъим) [t͡sːʼo.ˈro.ze]
8 доб [dob] 77 гӀус [ʕus] 146 гьорозе (бох) [ho.ˈro.ze]
9 гьаниб [ˈhä.nib] 78 мацӀ [mät͡sːʼ] 147 бакъ [bäq͡χːʼ]
10 доба,
гъоба
[do.ˈbä],
[ʁo.ˈbä]
79 малъ [mäɬ] 148 моцӀ [mot͡sʼː]
11 щив [ʃːiw] 80 хӀетӀе [ħe.ˈtʼe] 149 цӀва [t͡sʷʼːä]
12 щиб [ʃːib] 81 бох (мачІчІуялдаса хІатІиде) [boχː] 150 лъим [ɬːim]
13 киб [kib] 82 наку [ˈnä.ku] 151 цӀад [t͡sʼäd]
14 кида [ˈki.dä] 83 хъат [q͡χːät] 152 гІор

(лъар)

[ʕor]

([ɬär])

15 кин [kin] 84 кваркьи [kʷär.ˈt͡ɬːʼi] 153 хӀор [ħor]
16 гуро [ˈɡu.ro] 85 чехь (цІинадаса гъоркье) [t͡ʃex] 154 ралъад [rä.ˈɬäd]
17 киналго
кинабго
[ˈki.näɫ.ɡo]
[ˈki.näb.ɡo]
86 бакь-кӀач [bät͡ɬːʼkʼät͡ʃ] 155 цӀам [t͡sʼäm]
18 гІемераб
гӀемер
[ʕe.ˈmer.äb]
[ʕe.ˈmer]
87 габур [ɡä.ˈbur] 156 гамачӀ [ɡä.ˈmät͡ʃʼ]
19 чанго [ˈt͡ʃ än.ɡo] 88 мугъ [muʁ] 157 сали [ˈsä.li]
20 дагьаб [ˈdä.häb] 89 керен [ke.ˈren] 158 хӀур [ħur]
21 батӀияв
батІиял
[bä.ˈtʼi.jäw]
[bä.ˈtʼi.jäɫ]
90 ракӀ [räkʼ] 159 ракь (грунт) [rät͡ɬːʼ]
22 цо [t͡so] 91 тӀул [tʼuɫ] 160 накӀкӀ [näkʼː]
23 кӀиго [ˈkʼi.ɡo] 92 гьекъезе (лъим) [he.ˈq͡χːʼe.ze] 161 хьухь, гIодонакIкI [xux], [ʕo.ˈdo.näkʼː]
24 лъабго [ˈɬäb.ɡo] 93 кваназе [kʷä.ˈnä.ze] 162 зоб [zob]
25 ункъго [ˈʔunq͡χːʼ.ɡo] 94 хӀанчӀизе [ˈħän.t͡ʃʼi.ze] 163 гьури [huˈri]
26 щуго [ˈʃːugo] 95 цӀункӀизе [ˈt͡sːʼun.kʼi.ze] 164 гӀазу [ˈʕä.zu]
27 кӀудияб [kʼu.ˈdi.jäb] 96 тузе [tu.ˈze] 165 цӀер [t͡sːʼer]
28 халатаб [χːä.ˈɫä.täb] 97 лагӀизе [ˈɫä.ʕi.ze] 166 кӀкӀуй [kːʼuj]
29 гӀатӀидаб [ʕä.ˈtʼi.däb] 98 пузе (гьури) [pu.ˈze] 167 цӀа [t͡sʼä]
30 бицатаб [bi.ˈt͡sːä.täb] 99 хӀухьел цӀазе [ħu.xel t͡sːʼä.ze] 168 рахъу, мухIур [rä.q͡χːu], [mu.ˈħur]
31 бакӀаб [ˈbä.kʼäb] 100 велъизе [ˈwe.ɬi.ze] 169 цІа рекІине,

бухӀизе

[ˈt͡sʼä re.kʼi.ne]

[ˈbu.ħi.ze]

32 гьитӀинаб [hi.ˈtʼi.näb] 101 бихьизе [ˈbi.xi.ze] 170 нух [nuχ]
33 къокъаб [ˈq͡χːʼo.q͡χːʼäb] 102 рагӀизе [ˈrä. ʕi.ze] 171 мегӀер [me.ˈʕer]
34 чӀедераб [t͡ʃːʼe.ˈde.räb] 103 лъазе [ˈɬä.ze] 172 багӀараб [bä.ˈʕä.räb]
35 тӀеренаб [tʼe.ˈre.näb] 104 ургъизе, пикру гьабизе [ˈʕur.ʁi.ze]

[ˈpik.ru hä.ˈbize]

173 гӀурччинаб [ʕur.ˈt͡ʃːi.näb]
36 чӀужугӀадан [t͡ʃːʼu.ʒu.ʕä.ˈdän] 105 сунтӀизе [ˈsːun.tʼi.ze] 174 тӀогьилаб [tʼo.ˈhi.läb]
37 бихьинчи [bi.ˈxin.t͡ʃi] 106 хӀинкъизе [ˈħin.q͡χːʼi.ze] 175 хъахӀаб [ˈq͡χːä.ħäb]
38 гӀадан [ʕä.ˈdän] 107 кьижизе [ˈt͡ɬːʼi.ʒi.ze] 176 чӀегӀераб [t͡ʃʼe.ˈʕe.räb]
39 лъимер [ˈɬi.mer] 108 гӀумру гьабизе [ˈʕum.ru hä.ˈbi.ze] 177 сордо [sor.ˈdo]
40 чӀужу

лъади

[t͡ʃːʼu. ʒu]

[ˈɬːä.di]

109 хвезе [ˈχʷe.ze] 178 къо [q͡χʼːo]
41 рос [rosː] 110 чӀвазе [ˈt͡ʃʷʼä.ze] 179 сон,

лъагІел

[son],

[ˈɬä.ʕel]

42 эбел [ʔe.ˈbel] 111 къеркьезе, рагъизе (тушмангун) [q͡χːʼer.ˈt͡ɬːʼe.ze], [ˈrä.ʁi.ze] 180 хинаб (гьава-бакъ) [ˈχi.näb]
43 эмен [ʔe.ˈmen] 112 чан гьабизе (рохьоб) [t͡ʃän hä.ˈbi.ze] 181 цӀорораб (гьава-бакъ) [t͡sʼːo.ˈro.räb]
44 хӀайван [ħäj.ˈwän] 113 кьабизе(цо нухалъ квералъ)[Комм 2] [ˈt͡ɬːʼä.bi.ze] 182 цӀураб (хъаба) [ˈt͡sʼu.räb]
45 ччугӀа [t͡ʃːu.ˈʕä] 114 къотӀизе (носоца) [ˈq͡χːʼo.tʼi.ze] 183 цӀияб [ˈt͡sʼi.jäb]
46 хӀинчӀ [ħint͡ʃːʼ] 115 хъвалхьине [ˈq͡χːʷäɫ.xi.ne] 184 басрияб [bäsː.ˈri.jäb]
47 гьой [hoj] 116 къазабизе (нус) [q͡χːʼä.zä.ˈbi.ze] 185 лъикӀаб [ˈɬːi.kʼäb]
48 нацӀ [nät͡sːʼ] 117 хъарсизе [ˈq͡χːär.sːi.ze] 186 ццидахараб, квешаб [t͡sːi.ˈdä.χä.räb], [ˈkʷe. ʃäb]
49 борохь [bo.ˈrox] 118 бухъизе (гвенд) [ˈbu.q͡χːi.ze] 187 махӀцараб [ˈmäħ.t͡sä.räb]
50 хӀапаро [ħä.ˈpä.ro] 119 лъедезе,

лъим ххазе (иш гьабизе кІвезе)

[ɬːe.ˈde.ze], [ˈɬːim χːä.ze] 188 чорокаб [t͡ʃo.ˈro.käb]
51 гъветӀ [ʁʷetʼ] 120 боржине [ˈbor.ʒi.ne] 189 битӀараб (нух) [ˈbi.tʼä.räb]
52 рохь [rox] 121 билълъине, ине,

хьвадизе

[bi.ˈt͡ɬːi.ne], [ˈʔi.ne], [ˈxʷä.di.ze] 190 гургинаб [ɡur.ˈɡi.näb]
53 тӀил [tʼil] 122 бачӀине [ˈbä.t͡ʃʼi.ne] 191 бегӀераб (нус) [be.ˈ ʕe.räb]
54 пихъ [piq͡χː] 123 вегизе (инсан ракьалда) [ˈwe. ɡi.ze] 192 тӀехIараб (нус) [ˈtʼe.ħä.räb]
55 хьон [xon] 124 гӀодоб чӀезе [ʕo.dob ˈt͡ʃːʼe.ze] 193 цӀвакараб, битӀараб [ˈt͡sːʷʼä.kä.räb], [ˈbi.tʼä.räb]
56 тӀамах [tʼ.ˈmäχ] 125 бахъун чӀезе [bä.q͡χːun ˈt͡ʃʼe.ze] 194 биччараб [ˈbi.t͡ʃːä.räb]
57 кьибил [t͡ɬːʼi.ˈbil] 126 сверизабизе, буссинабизе («нухдаса унаго, кваранидехун») [sːʷe.ri.zä.ˈbi.ze],

[ˈbu.sːi.nä.bi.ze]

195 бакъвараб [bä.ˈq͡χːʷʼä.räb]
58 хъал [q͡χːäl] 127 бортизе (битІун гІодобе) [ˈbor.ti.ze] 196 битӀараб (хІакъикъияб) [ˈbi.tʼä.räb]
59 тӀегь [tʼeh] 128 кьезе [ˈt͡ɬʼːe.ze] 197 гӀагараб,

аскІосеб

[ʕä.ˈ ɡä.räb]

[ʔäsː.ˈkʼo.sːeb]

60 хер [χːer] 129 кквезе (квералъ) [kːʷe.ze] 198 рикӀкӀадаб [ˈri.kʼːä.däb]
61 квар [kʷär] 130 данде къазе,

тІаде цузе

(квералъ къуваталдалъун)

[ˈdän.de  ˈq͡χʼːä.ze],

[ˈtʼä.de ˈt͡su.ze]

199 кваранаб [kʷä.ˈrä.näb]
62 тӀом [tʼom] 131 лъулъазе (гІемер) [t͡ɬːu.ˈt͡ɬːä.ze] 200 квегӀаб [ˈkʷe. ʕäb]
63 гьан [hän] 132 чуризе (кверал) [ˈt͡ʃu.ri.ze] 201 аскӀоб [ʔäsː.ˈkʼob]
64 би [bi] 133 бацIцӀине (хІур) [ˈbä.t͡sːʼi.ne] 202 жаниб,

-лъулъ, -улъ, -об, -иб

[ˈʒä.nib]

[-ɬuɬ], [-ut͡ɬː], [-ob], [-ib]

65 ракьа [rä.t͡ɬːʼä] 134 цӀазе (жиндего тІаде) [ˈt͡sːʼä.ze] 203 цадахъ

-гун

[t͡sä.ˈdäq͡χː]

[-ɡun]

66 кьаралъи [t͡ɬʼːä.ˈrä.ɬi] 135 цузе (цебе, жиндасаго) [ˈt͡su.ze] 204 ва, -ги [wä], [-ɡi]
67 хоно [χo.ˈno] 136 рехизе (гамачІ) [ˈre.χːi.ze] 205 нагагь, -ани, -ни [ˈnä.ɡäh], [-äni], [ni]
68 лълъар [t͡ɬːär] 137 бухьине (кваралъ) [ˈbu.xi.ne] 206 щайгурони, щай абуни,

щай гурелъул

[ʃːäj.ɡu.ro.ˈni], [ʃːäj ˈʔä.bu.ni],

[ ʃːäj ˈɡu.re. ɬul]

69 рачӀ [rät͡ʃːʼ] 138 букъизе (гурде) [ˈbu.q͡χːʼi.ze] 207 цӀар (инсанасул) [t͡sːʼär]

Къокъаб сияхІ[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

ХІужжаби[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

  1. Авара мацІалда руго III гьумералъул цолъул формялъул цогидал цІарубакІалги: 1) чиясул жинсалъул — гъов [ʁow], гьав [haw], дов [dow]; 2) чІужуялъул жинсалъул — гъой [ʁoj], гьай [haj], дой [doj]; 3) гьоркьохъеб жинсалъул — гъоб[ʁob], гьаб [hab], доб [dob].
  2. Гьединго бегьула "хъат базе" абураб фигІлуяб фраза хІалтІизабизе.

РегІелал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

  • Campbell, Lyle. (1998). Historical Linguistics: An Introduction. Edinburgh: Edinburgh University Press. ISBN 0-262-53267-0.
  • Embleton, Sheila (1995). Review of An Indo-European Classification: A Lexicostatistical Experiment by Isidore Dyen, J.B. Kruskal and P.Black. TAPS Monograph 82–5, Philadelphia. in Diachronica Vol. 12, no. 2, 263–68.
  • Gudschinsky, Sarah. (1956). "The ABCs of Lexicostatistics (Glottochronology)." Word, Vol. 12, 175–210.
  • Hoijer, Harry. (1956). "Lexicostatistics: A Critique." Language, Vol. 32, 49–60.
  • Holm, Hans J. (2007). "The New Arboretum of Indo-European 'Trees': Can New Algorithms Reveal the Phylogeny and Even Prehistory of Indo-European?" Journal of Quantitative Linguistics, Vol. 14, 167–214.
  • Holman, Eric W., Søren Wichmann, Cecil H. Brown, Viveka Velupillai, André Müller, Dik Bakker (2008). "Explorations in Automated Language Classification". Folia Linguistica, Vol. 42, no. 2, 331–354
  • Sankoff, David (1970). "On the Rate of Replacement of Word-Meaning Relationships." Language, Vol. 46, 564–569.
  • Starostin, Sergei (1991). Altajskaja Problema i Proisxozhdenie Japonskogo Jazyka [The Altaic Problem and the Origin of the Japanese Language]. Moscow: Nauka
  • Swadesh, Morris. (1950). "Salish Internal Relationships." International Journal of American Linguistics, Vol. 16, 157–167.
  • Swadesh, Morris. (1952). "Lexicostatistic Dating of Prehistoric Ethnic Contacts." Proceedings of the American Philosophical Society, Vol. 96, 452–463.
  • Swadesh, Morris. (1955). "Towards Greater Accuracy in Lexicostatistic Dating." International Journal of American Linguistics, Vol. 21, 121–137.
  • Swadesh, Morris. (1971). The Origin and Diversification of Language. Ed. post mortem by Joel Sherzer. Chicago: Aldine. ISBN 0-202-01001-5. Contains final 100-word list on p. 283.
  • Swadesh, Morris, et al. (1972). "What is Glottochronology?" in Morris Swadesh and Joel Sherzer, ed., The Origin and Diversification of Language, pp. 271–284. London: Routledge & Kegan Paul. ISBN 0-202-30841-3.
  • Wittmann, Henri (1973). "The Lexicostatistical Classification of the French-Based Creole Languages." Lexicostatistics in Genetic Linguistics: Proceedings of the Yale Conference, April 3–4, 1971, dir. Isidore Dyen, 89–99. La Haye: Mouton.[1]

КъватІисел регІелал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

Викикъамусалъул логотип
Викикъамусалда руго макъалаби Appendix:Swadesh lists категориялда