Кавказалъул мацӀал

Кавказалъул мацӀазул конгламерат гӀуцӀула кӀудияб ва цӀакъ батӀи-батӀияб мацӀазулаб массивалъ, ЧӀегӀераб ва Каспий ралъадада гьоркьор руггел Кавказалъул мугӀрузда ругле агьел мацӀазда кӀалъалезул къадар буго анцӀго миллионалдса цӀикӀкӀун
Лингвистикияб дандекквеялъ рес кьола гьел мацӀал чанго жидеда гьоркьоб дагьаб гӀаммаб жо бугел, яги щибго гьечӀеб батӀ-батӀияб мацӀазул хъизаналде классификация гьабизе. Кавказалъул мацӀал цо-цо мехалда мекъе цолъизарула ца мацӀазулаб хъизаналде.
Кавказалъул кьибилал мацӀал
[хисизабизе | код хисизабизе]Кьибилазде гъорлӀе уна лъабго хъизаналъул мацӀал, гьел мацӀазда кӀалъалел кьибилал гӀадамал гьечӀо Кавказтун къватӀир ва Кавказалда ругел гьел мацӀазда кӀалъалел ккола автохонтияллъун. Кавказалъулал мацӀал бураб терминалъ гъорлӀе рачуна гӀицӀго гьеб лабаго хъизан, жидеда гӀага-шагарго 11,2 миллион чи кӀалъалел.
- Нахгун Дагъистанияб, Бакъбаккул Кавказалъулаб, яги Каспияб хъизан киналниги кӀалъалезул къадар 3.8 миллион чи вугеб. Гъорлъе рачуна: 1 миллион кӀалъалев чи вугеб Авар мацӀ, 800 000 азарго чи вугеб лезги мацӀ, 1.5 миллион вугеб чачан мацӀ, 500 000 чи вугеб ингуш мацӀ.
- Абхазгун Адигъияб, БакътӀерхьул Кавказалъулаб, Черкессазул яги Понтияб мацӀазул хъизан киналниги кӀалъалезул къадар 2.5 миллион чи вугеб. Гъорлъе бачуна 1 миллион чи кӀалъалезул вугеб кабардиязул мацӀ.
- Картвелияб, Жанубияб Кавказалъулаб яги Иберияб мацӀазул хъизан киналниги кӀалъалезул къадар 5ю2 миллион чи вугеб. Гъорлъе бачуна ункънго миллион чи кӀалъалезул вугеб Гуржиялъул расмияб гуржи мацӀ, Сван, Мингрел ва Лаз мацӀал.
КъватӀисел хурхенал
[хисизабизе | код хисизабизе]Шималияб Кавказалъулал мацӀал
[хисизабизе | код хисизабизе]Иберо-Кавказиял мацӀал
[хисизабизе | код хисизабизе]Хатт
[хисизабизе | код хисизабизе]Аллародия
[хисизабизе | код хисизабизе]Дене-Кавказалъулаб макрохъизан
[хисизабизе | код хисизабизе]Дагьалги цӀикӀкӀун тӀиритӀарал мацӀазул хъизан
[хисизабизе | код хисизабизе]Гьинд-Европаялъулал мацӀал
[хисизабизе | код хисизабизе]Самиял (Афро-Азиялъулал) мацӀал
[хисизабизе | код хисизабизе]Магъулазул мацӀал
[хисизабизе | код хисизабизе]Турк мацӀал
[хисизабизе | код хисизабизе]Балагье гьединго
[хисизабизе | код хисизабизе]РегӀелал
[хисизабизе | код хисизабизе]КъватӀисел регӀелал
[хисизабизе | код хисизабизе]- TITUS: Caucasian languages map by Jost Gippert& projects Armazi& Ecling
- CIA ethnolinguistic map
- language-family map by Matthew Dryer
- Caucausian section of the Red Book of the Peoples of the Russian Empire
- The Iberian-Caucasian Connection in a Typological Perspective – An in-depth linguistic study of Basque, Georgian, and other ergative languages, concluding that the similarities are not strong enough to prove a genetic link.
- Atlas of the Caucasian Languages with very detailed Language Guide (by Yuri B. Koryakov)
- Comparative Notes on Hurro-Urartian, Northern Caucasian and Indo-European Архивация 2007-06-14 Wayback Machine by V. V. Ivanov