Гьури

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал

Гьури́гьавадул яги цогидал газазул планетадул тӀасалъиялда букӀунеб тӀабигӀияб багъа-бачари. Атмосфеорадул циркулациялъул кӀиго аслияб гӀилла ккола экваторалда ва полусазда гьоркьоб температура хисарди ва планета тири (Корлиосил эффект).

ГӀиллаби[хисизабизе | код хисизабизе]

Гьури лӀугинабула атмосферияб тӀадецуй хисардиялъ, жибги температура хисардиялда бан букӀунеб. Атмосферадул тӀадецуй батӀияблъун ккедал, гьава багъарула цӀикӀкӀараб тӀадецуй бугелъуса гьеб дагьаб бугелъубе, гьелъ лӀугьинарула батӀи-батӀияб хехлъи бугел гьурал. Ракьалъул тӀасалъиялде гӀагарлъухъ, лӀурелалъ гьорол хехлъи дагьлъизабула.Гьединго тӀасалъиялъул лӀурел сабаблъула гьури дагьаб тӀадецуй бугелъубе пуялъе.[1][2]

Борцин[хисизабизе | код хисизабизе]

Гьорол буссиналъе гӀемериселъ хӀалтӀизарула гьури пулеб рахъ бихьизабулеб терминал. Мисалалъе, шималияб гьури яги "тӀасагьури" ккола шималалдаса жанубалде пулеб.[3]

Цивилизациялда[хисизабизе | код хисизабизе]

Мифология[хисизабизе | код хисизабизе]

Авар мифологиялда гьорол персонификация гьабун буго Гьорол Эбелалъул сипаталда, амма гьединго дандчӀвала гьорол зооморфияб сипать гьабиги, мисалалъе, гьорол чу яги аздагьо. ГӀандаллъуда гьорое сипат гьабулеб букӀун буго ясазул хӀисабалда (гьорол ясал). РикӀкӀунеб букӀун буго гьураз балагьал росун униланги.[4]

МугъчӀваял[хисизабизе | код хисизабизе]

  1. JetStream (2008). "Origin of Wind". National Weather Service Southern Region Headquarters. Архивация: оригинал (2009-03-24). Халагьи: 2009-02-16.
  2. Makarieva, Anastassia (Фебруар 2013). «Where do winds come from? A new theory on how water vapor condensation influences atmospheric pressure and dynamics». Atmospheric Chemistry and Physics 13 (2): 1039–1056. doi:10.5194/acp-13-1039-2013. Bibcode:2013ACP....13.1039M.
  3. JetStream (2008). "How to read weather maps". National Weather Service. Архивация: оригинал (2012-07-05). Халагьи: 2009-05-16.
  4. Сефербеков, Руслан; Шигьабудинов, Жамалудин (2006). Мифологические персонажи традиционных верований аварцев-хунзахцев.