Гъоркьияб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъичІеб рагьараб

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
304
a
U+0061
a яги {_o

Гъоркьияб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъичІеб рагьараб[1] ккола рагьарал гьракьазул цо тайпа, жиб цо-цо кІалъалел мацІазда хІалтІизабулеб. Гьеб буго микьго кардиналияб рагьараб гьаракьалдаса цояб, жиб цо мацІалъул рагьараб гьаракьаже дурусго данде ккезе кколареб, аслияб къагІидаялъ, фонетикияб роценалъул системаялда байбихьул бакІлъун бугеб.[2]

Хаслъалаби[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

  • Гьелъул борхалъи буго гъоркьияб: артикуляциялда мацІ букІуна кІалалъу тІасияб рахъалдаса рикІкІад — кІалалъул гІодоблъиялда.
  • Гьелъул кьер буго цебесеб, кІалдиб мацІ букІуна цебегІан, кинаб букІаниги чІедерлъи гьабичІого. Гьенибго гъорлъе рачуна централиял рагьаралги (гъоркьияб борхиялъул гьоркьохъеб кьералъул), щайгурелъул мацІалъул гьезул ртикуляциялде букІунеб позициялде гьечІо гьоркьохъел ва тІасияб борхиялда букІунеб гІадаб гьетІари; гъоркьияб борхиялъул цебесеб кьералъулги нахъисеб кьералъул рагьаразда гьоркьоб батІалъи буго тІасияб борхиялъул цебесеб ва гьоркьохъеб кьералъул рагьаразда гьоркьоб бугеб яги гьебго борхиялъул гьоркьохъел ва нахъисел рагьаразда гІоркьоб гІадаб.
  • Гьеб буго лабиаллъичІеб, ай жиб абулаго кІутІби гургинлъун цебе цутІуларел.

МацІал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

ГІемерисел мацІазда буго гъоркьияб борхиялъул лабиаллъичІеб рагьаралъул цо чанго форма. Гъоркьияб кьералъул цохІо гурони рагьараб гьаракь гьечІел мацІазда, гьеб рагьаралъул ишара Халип:Angbr хІалтІизабизе бегьула, щай абуни гьеб аслияб латин алипбаялда гьеб буго гъоркьияб борхиялъул рагьаралъе цо бугеб ишара букІиналъ. Гьедин бихьизабуралъ гъоркьияб борхиялъул цебесеб кьералъул рагьаралдасаги ([a]) гІемер кьола гъоркьияб борхиялъул централияб рагьарб [ä]. ХІакъикъаталдаги, цо кІудияб батІалъи гьечІого букІинеги бегьула. (Балагье Акустикаялде).

МацІ РагІи ХФА МагІна Баян
Африкаанс Стндарт[3] dak [da̠k] 'тІалъел' Цебе гІагараб.[3] Балагье африкаансалъул фонология
ГІараб Стндарт[4] أنا [anaː] 'дун вуго' Балагье ГІараб фонология
Къажар[5] Стндарт səs [s̪æ̞s̪] 'гьаракь' ГІемерсиеб транскрипция гьабула ⟨æ⟩ ишараялдалун.
Булгъар[6] най [n̪a̠j] 'цІикІкІун' Цебе гІагараб.[6]
Син Син[7] / ān [ʔan˥] 'хІинкъи гьечІолъи' /n/ гьаракьалда цебе /a/ гьаракьалъул аллофон.[7] балагье стандартияб син фонология
Голландиязул Стандарт[8][9] aas [aːs] 'къор' Цебеселдаса централиялда гьоркьоб букІуна.[10] Балагье голландиязул фонология
Утрехт[11] bad [bat] 'хІавуз' Шималияб стандартияб голландизул мацІалъул [ɑ] гьаракьалъе дандеккола. Балагье голландиязул фонология
Ингилис Австралиялъул[12] hat [hat] 'тІагъур' Балагье Австралиялъул ингилисалъул фонология
Калифорниялъул[13][14] [æ] гьаракьалдаса дагьабги рагьараб цогидал Шималияб Америкаялъул вариантазда.
Канадалъул[14][15]
Цо-цо техасалъул ингилисалда кІалъалел[14]
Йоханнесбургалъул шималиял шагьарсверухълъабазда[16] [æ] гьаракьалде гІагараб гІаммаб Жанубияб Африкаялъулin ингилисалда
Received Pronunciation[17]Халип:Dubious Балагье ингилис фонология
Бакъбаккул Англиялъул[18] bra [bɹaː] 'бра' Гьоркьохъеб классалъул кІалъалез абула централияб [äː] гІажин.[18]
ЦІияб Зеландиялъул[19] [bɹa̠ː] Гъоркьияб кьералъул цебе гІагараб [a̠ː]-ялдаги, централияб [äː]-ялдаги цебе гІагараб хІалуцинчІеб [ɐ̟ː]-ялдаги централияб хІалуцинчІеб [ɐː]-ялдаги гьоркьосеб вариант.[19] ХФА-ялда хъвазе бихьизабизе бегьула ⟨ɐː⟩-ялдалъун.
Паранс Парижалъул консервативияб[9][20] patte [pat̪] 'квачІ' Контрастлъула /ɑ/ гьаракьгун, амма гІемерисел кІалъалезуд буго цохІо гъоркьияб борхиялъул рагьараб (фонетикияб къагІидаялъ централияб [ä]).[21] Балагье Паранс фонология
Квебекалъул[22] arrêt [aʁɛ] 'чІей' Контрастлъула /ɑ/ гьаракьгун.[22] Балагье Квебекалъул парансалъул фонология
Германияб Алтбайерналъул акцент[23] Wassermassen [ˈʋɑsɐmasn̩] 'лъел массаби' Гьединго бихьизабула нахъисеб кьералъул /ɑ/, жинде данде гьеб лъолеб.[23] Балагье Стандартияб германиязул мацІалъул фонология
ГІемерисел Австриялъул акцентал[23] nah [naː] 'аскІоб' Дагьаб цебесеб кьералъул.[23] Балагье Стандартияб германиязул мацІалъул фонология
Игбо[24] ákụ [ákú̙] 'kernal'
Курд Палевани (Жанубияб) گه‌ن [gan] 'квешаб' Сораниялъул (Централиялъул) [æ]-ялда бащщадаб. Балагье Курд фонология
Норвег Stavangersk[25] hatt [hat] 'тІагъур' Балагье Норвег фонология
Trondheimsk[26] lær [læ̞ːɾ] 'тІом'
Поляказул[27] jajo [ˈjajɔ] 'хоно' Палаталиял ва палаталлъарал рагьукъазда гьоркьоб /a/ гьаракьалъул аллофон. Балагье Поляказул мацІалъул фонология
Испан Бакъбаккул Андалусиялъул[28] las madres [læ̞ˑ ˈmæ̞ːð̞ɾɛˑ] 'улбул' Цогидал диалектазул [ä]-ялъе днде ккола, амма диалектазда гьел батІи-батІиял руго. Балагье Испан фонология
Мурсиялъул[28]
Швед Central Standard[29][30] bank [baŋk] 'банк' Кьерлъи букІана батІи-батІисахъе бихьизабун цебесеб [a],[29] цебе гІагарб [a̠][30] ва централияб [ä] гІадин.[31] Балагье Швед фонологиял

Комментариял[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

  1. Халип:Vowel terminology
  2. John Coleman: Cardinal vowels
  3. 3,0 3,1 Wissing (2016), section "The unrounded low-central vowel /ɑ/".
  4. Thelwall & Sa'Adeddin (1990), p. 38.
  5. Mokari & Werner (2016), p. ?.
  6. 6,0 6,1 Ternes & Vladimirova-Buhtz (1999), p. 56.
  7. 7,0 7,1 Mou (2006), p. 65.
  8. Collins & Mees (2003), pp. 95, 104, 132-133.
  9. 9,0 9,1 Ashby (2011), p. 100.
  10. Collins & Mees (2003), p. 104.
  11. Collins & Mees (2003), p. 131.
  12. Cox & Fletcher (2017), p. 179.
  13. Gordon (2004), p. 347.
  14. 14,0 14,1 14,2 Халип:Harvcoltxt: A few younger speakers from, e.g., Texas, who show the Халип:Sc2/Халип:Sc2 merger have Халип:Sc2 shifted toward [a], but this retraction is not yet as common as in some non-Southern regions (e.g., California and Canada), though it is increasing in parts of the Midwest on the margins of the South (e.g., central Ohio).
  15. Boberg (2005), pp. 133–154.
  16. Bekker (2008), pp. 83–84.
  17. Case Studies – Received Pronunciation Phonology – RP Vowel Sounds. British Library.
  18. 18,0 18,1 Trudgill (2004), p. 172.
  19. 19,0 19,1 Bauer et al., p. 98.
  20. Collins & Mees (2013), pp. 225–227.
  21. Collins & Mees (2013), pp. 226–227.
  22. 22,0 22,1 Walker (1984), p. 53.
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 Dudenredaktion, Kleiner & Knöbl (2015), p. 64.
  24. Ikekeonwu (1999), p. 109.
  25. Vanvik (1979), p. 17.
  26. Vanvik (1979), p. 15.
  27. Jassem (2003), p. 106.
  28. 28,0 28,1 Zamora Vicente (1967), p. ?.
  29. 29,0 29,1 Bolander (2001), p. 55.
  30. 30,0 30,1 Rosenqvist (2007), p. 9.
  31. Engstrand (1999), p. 140.

ХІужжаби[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]

  • Ashby, Patricia (2011), Understanding Phonetics, Understanding Language series, Routledge, ISBN 978-0340928271
  • Bauer, Laurie; Warren, Paul; Bardsley, Dianne; Kennedy, Marianna; Major, George (2007), "New Zealand English", Journal of the International Phonetic Association, 37 (1): 97–102, doi:10.1017/S0025100306002830
  • Халип:Cite thesis
  • Boberg, Charles (2005), "The Canadian shift in Montreal", Language Variation and Change, 17 (2): 133–154, doi:10.1017/s0954394505050064
  • Bolander, Maria (2001), Funktionell svensk grammatik (1st ed.), Liber AB, ISBN 9789147050543
  • Collins, Beverley; Mees, Inger M. (2003) [First published 1981], The Phonetics of English and Dutch (5th ed.), Leiden: Brill Publishers, ISBN 978-9004103405
  • Collins, Beverley; Mees, Inger M. (2013) [First published 2003], Practical Phonetics and Phonology: A Resource Book for Students (3rd ed.), Routledge, ISBN 978-0-415-50650-2
  • Cox, Felicity; Fletcher, Janet (2017) [First published 2012], Australian English Pronunciation and Transcription (2nd ed.), Cambridge University Press, ISBN 978-1-316-63926-9
  • Dudenredaktion; Kleiner, Stefan; Knöbl, Ralf (2015) [First published 1962], Das Aussprachewörterbuch (in German) (7th ed.), Berlin: Dudenverlag, ISBN 978-3-411-04067-4CS1 maint: unrecognized language (link)
  • Engstrand, Olle (1999), "Swedish", Handbook of the International Phonetic Association: A Guide to the usage of the International Phonetic Alphabet., Cambridge: Cambridge University Press, pp. 140–142, ISBN 978-0-521-63751-0
  • Gilles, Peter; Trouvain, Jürgen (2013), "Luxembourgish", Journal of the International Phonetic Association, 43 (1): 67–74, doi:10.1017/S0025100312000278
  • Gordon, Matthew J. (2004), "The West and Midwest: phonology", in Schneider, Edgar W.; Burridge, Kate; Kortmann, Bernd; Mesthrie, Rajend; Upton, Clive (eds.), A handbook of varieties of English, 1: Phonology, Mouton de Gruyter, pp. 338–351, ISBN 978-3-11-017532-5
  • Gussenhoven, Carlos; Aarts, Flor (1999), "The dialect of Maastricht" (PDF), Journal of the International Phonetic Association, 29 (2): 155–166, doi:10.1017/S0025100300006526
  • Heijmans, Linda; Gussenhoven, Carlos (1998), "The Dutch dialect of Weert" (PDF), Journal of the International Phonetic Association, 28 (1–2): 107–112, doi:10.1017/S0025100300006307
  • Ikekeonwu, Clara (1999), "Igbo", Handbook of the International Phonetic Association, pp. 108–110, ISBN 978-0-521-63751-0
  • Jassem, Wiktor (2003), "Polish", Journal of the International Phonetic Association, 33 (1): 103–107, doi:10.1017/S0025100303001191
  • Ladefoged, Peter (1999), "American English", Handbook of the International Phonetic Association (Cambridge Univ. Press): 41–44
  • Mokari, Payam Ghaffarvand; Werner, Stefan (2016), Dziubalska-Kolaczyk, Katarzyna (ed.), "An acoustic description of spectral and temporal characteristics of Azerbaijani vowels", Poznań Studies in Contemporary Linguistics, 52 (3), doi:10.1515/psicl-2016-0019
  • Халип:Cite thesis
  • Peters, Jörg (2006), "The dialect of Hasselt", Journal of the International Phonetic Association, 36 (1): 117–124, doi:10.1017/S0025100306002428
  • Pop, Sever (1938), Micul Atlas Linguistic Român, Muzeul Limbii Române Cluj
  • Халип:Cite thesis
  • Rosenqvist, Håkan (2007), Uttalsboken: svenskt uttal i praktik och teori, Stockholm: Natur & Kultur, ISBN 978-91-27-40645-2
  • Ternes, Elmer; Vladimirova-Buhtz, Tatjana (1999), "Bulgarian", Handbook of the International Phonetic Association, Cambridge University Press, pp. 55–57, ISBN 978-0-521-63751-0
  • Thelwall, Robin; Sa'Adeddin, M. Akram (1990), "Arabic", Journal of the International Phonetic Association, 20 (2): 37–41, doi:10.1017/S0025100300004266
  • Thomas, Erik R. (2004), "Rural Southern white accents", in Schneider, Edgar W.; Burridge, Kate; Kortmann, Bernd; Mesthrie, Rajend; Upton, Clive (eds.), A handbook of varieties of English, 1: Phonology, Mouton de Gruyter, pp. 300–324, ISBN 978-3-11-017532-5
  • Trudgill, Peter (2004), "The dialect of East Anglia: Phonology", in Schneider, Edgar W.; Burridge, Kate; Kortmann, Bernd; Mesthrie, Rajend; Upton, Clive (eds.), A handbook of varieties of English, 1: Phonology, Mouton de Gruyter, pp. 163–177, ISBN 3-11-017532-0
  • van der Veen, Klaas F. (2001), "13. West Frisian Dialectology and Dialects", in Munske, Horst Haider; Århammar, Hans (eds.), Handbook of Frisian studies, Tübingen: Max Niemeyer Verlag GmbH, pp. 98–116, ISBN 978-3-484-73048-9
  • Vanvik, Arne (1979), Norsk fonetikk, Oslo: Universitetet i Oslo, ISBN 978-82-990584-0-7
  • Verhoeven, Jo (2007), "The Belgian Limburg dialect of Hamont", Journal of the International Phonetic Association, 37 (2): 219–225, doi:10.1017/S0025100307002940
  • Walker, Douglas (1984), The Pronunciation of Canadian French (PDF), Ottawa: University of Ottawa Press, ISBN 978-0-7766-4500-1
  • Wells, J.C. (1982), Accents of English, 2: The British Isles, Cambridge: Cambridge University Press
  • Wissing, Daan Afrikaans phonology – segment inventory (2016).
  • Zamora Vicente, Alonso (1967), Dialectología española (2nd ed.), Biblioteca Romanica Hispanica, Editorial Gredos

КъватІисел регІелал[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]