Берцинлъи

Берцинлъи буго эстетикаялъул (утилитарияб гуреб) категория, жинцир магӀнаги камиллъи. Объекталъул аспектазул цоцалъ рекъей, жиндалъул гьеб объекталъ балагьарасе хасаб эстетикияб асар гьабулеб. Берцинлъи ккола маданияталъул бищунго кӀвар бугел категорияздаса цояблъун. Берцинлъиялъе данде лъолеб жо ккола сурукълъи^[1].

Берцинлъиялъул концепцияби

НекӀсиял греказул философазда берцинлъи бичӀулеб букӀана дурусаб жо гӀадин, жиб аслуялдасаго объективияб ва онтологияб, Универсумалъул камиллъиялда хурхен бугеб, бичӀулеб букӀана космос дуниялалъул низам, рекъей хӀисабалда^[2].

Пифагорил школаялъ бухьинабулеб букӀана цоцалъ берцинлъи ва математика; масала, предметазул пропорциял меседил къотӀиялда рекъарал ругони, гьел жеги берциналлъун кколин абураб пикруялда^[3]. Греказул классикияб архитектура гӀуцӀараб букӀана гьеб берцинлъиялъул бичӀчӀиялда.

Сократил заманаяса берцинлъиялъухъ балагьизе байбихьана онтологияб магӀнаялъул рахъалъан гуребги, гӀакълуялъул ва пикрудал категория гӀадинги. Живго Сократие берцинлъи букӀана дунялалъул аслуялъул бищун кӀвар бугеб категориялъун.

Аристотелица берцинлъиялъул бичӀчӀи лъикӀлъи ва камиллъи хӀисабалда, рикӀкӀунаан гӀицӀго гӀамалалъул, пикру-лъаялъул гуреб категория гӀадин.

Платонида рекъон, гӀадан жив гьавизегӀан вукӀуна берцинлъиялъул ва бацӀцӀадаб пикруялъул сфераялда. Берцинлъи ва лъикӀлъи тӀадегӀанаб идеялъун рикӀин букӀана Платонил философиялъул творчествоялда аслияб мотивлъун.