Перейти к содержанию

ЧӀвазе къотӀи

Википедия — эркенаб энциклопедия сайталдасан материал
(«ЧІвазе къотІи» гьумералдаса гьанибе буссинабуна)

ЧӀвазе къотӀи ккола тамихӀ хӀисабалда гӀаданасул гӀумру къотӀизаби, жиб пачалихъалъ къануназдалъун ккураб ва жиб тӀубазаби лӀугьунеб махӀкамалъул хӀукмуялда яги цогидал пачалихъиял ва рагъулал гӀуцӀалабазул хӀукмуялда.

Гьанжесе ругел гӀемерисел социумалда чи чӀвазе къотӀи къануназдаса къватӀиб бахъараб жолъун ккола, цогиял социумазда — къануназда жиб билъараб ва хӀалтӀизабулел цӀакъго кӀудиял къануназдаса рахъал ишал гьарурал чагӀазе тамихӀ хӀисабалда.

Бищун дунялалда жакъа къоялъ хӀалтӀизарурел чӀвазе къотӀиялъул къагӀидабилъун ккола гъанкъи ва речӀчӀун чӀвай.

2016 соналъул сентябр моцӀалде ругел баяназда рекъон, дунялалъул 60 пачалихъалда 22 500 чи чӀвазе къотӀун вуго. Гьезул бищун гӀемерал, гӀага-шагарго 2500, АЦШялъул туснахъазда. Гьоркьохъеб хӀалалъ, щибаб лъагӀелалъ дунялалда чӀвазе къотӀула 1000-ялдаса 1500 щвезегӀан чк[1][2].

ЧӀвазе къотӀи жакъасеб дунялалда.      Нахъе бахъун буго      ГІадатаб махІкамалда нахъе бахъун буго, амма хасаб махІкамалда (масала, рагъулаб заманалъул ихтияралда) цІунун буго)      Къануназ бихьизабун буго, амма практикаялда хІалтІизабуларо      ХІалтІизабула

ЧӀвазе къотӀи ккола бищун некӀсиял тамихӀазул тайпаялъул цояблъун. Байбихьудаса гьеб бижана талионалъул принципазул реализация гьабиялдалъун: «бидухъ би». Гьеб принципалда рекъон, цоги чи чӀварав чиясе бищун ритӀухъаб тамихӀлъун ккола чӀвазе къотӀи. Гьеб гуребги, кӀудияб роль хӀана гӀемерисел жамагӀатазда букӀараб бидул рецӀелалъул гӀадатазги, жидеца хисулеб пачалихъалъ гӀайибияв чӀвазе къотӀи[3].

Талионалъу принципал жиб зарар ккарасе кьоле гӀарцул штрафалдалъун хисаниги, чӀвазе къотӀи цӀунана гӀемерисел пачалихъазда.

ЧӀвазе къотӀи жакъасеб дунялалда

[хисизабизе | код хисизабизе]

ЧӀвазе къотӀи диналзда жаниб

[хисизабизе | код хисизабизе]

Ягьудияб диналда

[хисизабизе | код хисизабизе]

Насрания диналда

[хисизабизе | код хисизабизе]

ШаргӀалда рекъон, чӀвазе къотӀи бихьизабун буго гӀайиб гьечӀев чӀваралъухъ [4], гомосексуалихмалъухъ{sfn|Али-заде|2007|loc=Ливата Архивация 2014-08-13 Wayback Machine}}, зина гьабиялъухъ[5] (ригьиналда рукӀаго) ва Ислам теялъухъ[6].

ЧӀвазе къотӀиялъул тапаби

[хисизабизе | код хисизабизе]

ЧӀвазе къотӀи бикьула кӀийде: квалификация бугеб ва квалификация гьечӀеб. Квалификациялъул чӀвазе къотӀиялда, гьабураб ишалда рекъон, тамихӀ гьабула хасал чӀвазе къотӀиялъул таяпаяздалъун. Квалификация гьечӀеб къагӀидаялда къануназ чӀезабула киналго чӀвазе къотӀиялдалъун тамихӀ гьабизе кколел ишазе цо тайпа.

Дунялалда жал практикаялда ругел чӀвазе къотӀиялъул тайпаби: Халип:Кол

Amnesty International-алъул баяназда рекъон, 2018 соналъ дунялалда хӀалтӀизарулел рукӀана хадусел чӀвазе къотӀиялъул къагӀидаби: гъанкъи (10 пачалихъ), речӀчӀун чӀвай (6 пачалихъ), хвалилаб инъекция (4 пачалихъ), бетӀер къотӀи (гӀицӀго СагӀудиязул ГӀарабия) ва токалъул бакӀ (гӀицӀго АЦШ),[7].

Тарихиял чӀвазе къотӀиялъул тайпаби: Халип:Кол

Халип:Конец

  1. ↑ Смертная казнь в цифрах и фактах
  2. ↑ Смертная казнь в мире: встречные тенденции
  3. ↑ Цитация мекъи: Мекъаб тег <ref>; мурад баян гьабун хъвалеб kup2 -лъе текст бихьизабун гьечІо
  4. ↑ Али-заде 2007, Кысас.
  5. ↑ Али-заде 2007, Зина.
  6. ↑ Али-заде 2007, Иртидад.
  7. ↑ "Методы смертных казней в 2018 году". Amnesty International.
  8. ↑ "Глава V Соборного уложения 1649 г. царя Алексея Михайловича".

Халип:ВС Халип:ЧІвазе къотІи