Аэродром
Аэродро́м (грек. αέρος — гьава ва δρόμος — нух, къватӀ рагӀабаздаса) ккола — ракьул яги лъел бутӀа, жинда тӀад гьавадул эркенаб бакӀгун, рорженал гьаризе къваригӀараб тӀагӀел-къайигун цадахъ бугеб, жинца рес кьолеб эхеде бахъин, рещтӀин, роржунел объектал рачин, самолётал, вертолётал ва планёрал сукӀизе ва гьезие хъулухъ гьабизе жиб бихьизабураб.
Аэродром хӀадурун букӀуна цо яги цӀикӀкӀун эхеде бахъингун-гӀодобе рещтӀиналъул чӀалаздасан.
Аэродром гӀуцӀун букӀуна роржанхъиялъул авлахъалдасан ва гьавадулаб багъа-бачари билълъинабулеб комплексалдасан.
Аэродромазул тайпаби
[хисизабизе | код хисизабизе]
Аэродромазул халкъаздагьоркьосеб классификация
[хисизабизе | код хисизабизе]ИКАОялъул нухмалъи гьабулеб документалда рекъон, аэродромазул классификация тӀобазабула кодалъул гӀаламатазда рекъон.
кодалъул гӀаламатал дандгьарун рукӀуна кӀиго элементалдасан. 1 элемент ккола номерлъун, роржанхъиялъул чӀолоялда букӀунеб, ва 2 элемент ккола хӀарплъун, самолёталъул куркьбазул хьвагӀиялда ва аслияб шассиялъул къватӀисел бурдузда гьоркьоб бугеб манзилалда данде кколеб, гьаб хадусеб таблицаялда рекъон:
КОДАЛЪУЛ ЭЛЕМЕНТ 1
| Кодалъулаб номер | ЭГӀЧӀ-ялъул халалъи |
| 1 | < 800 м |
| 2 | 800—1200 м |
| 3 | 1200—1800 м |
| 4 | > 1800 м |
КОДАЛЪУЛ ЭЛЕМЕНТ 2
| Кодалъулаб хӀарп | Кваркьидул хьвагӀи | аслияб шассиялъул нух |
| А | < 15 м | < 4,5 м |
| В | 15—24 м | 4,5—6 м |
| С | 24—36 м | 6—9 м |
| D | 36—52 м | 9—14 м |
| Е | 52—60 м | 9—14 м |
Мисал: Самолёт Ил-62М тӀабигӀияб рорженал гьаризе рес бугеб гьава-бакъалъул заманаяла, жиндир рорженалъул халалъи 3 280 метраялде бахунеб, куркьбузул хьвагӀи 43,2 метраялде ва аслияб шассиялъул къватӀисел бурдузда гьоркьоб бугеб манзил 8,0 метраялде бахунеб самолёт, данде ккола аэродромалъул классификациялда рекъон 4D-ялда.